QR kod (karekod) nedir, nasıl çalışır?
QR kod, 1994'te Japon firması Denso Wave tarafından geliştirilen iki boyutlu bir barkoddur; Türkçede "karekod" olarak da bilinir. Kare şeklindeki desen, yazıyı, bağlantıyı veya kişi bilgisini siyah-beyaz modüller (küçük kareler) olarak saklar. Telefonun kamerası deseni okur, içindeki bilgiyi çözer ve size ilgili eylemi önerir: bağlantıyı açmak, Wi-Fi'a bağlanmak, kişiyi rehbere eklemek gibi.
Kodun üç köşesindeki büyük kareler "göz" olarak adlandırılır; okuyucu kodun yönünü ve boyutunu bunlarla bulur. Bu yüzden köşe gözlerini bozmadan, renk ve biçim değişikliklerini dikkatli yapmak gerekir. Araçtaki otomatik tarama testi, yaptığınız değişikliklerin okunabilirliği bozup bozmadığını sizin yerinize kontrol eder.
Hangi türde QR kod ne işe yarar?
| Tür | Ne için kullanılır? | İpucu |
|---|---|---|
| Bağlantı | Web sitesi, menü, katalog, Instagram profili, kampanya sayfası. | Basılı kampanyayı ölçmek için adresin sonuna UTM parametresi ekleyin. |
| Müşterinin hazır mesajla sohbet başlatması: randevu, sipariş, bilgi. | Hazır mesajda hizmeti belirtin; hangi afişten geldiğini anlarsınız. | |
| Wi-Fi | Kafe, otel, ofis ve evde misafirlerin şifre yazmadan bağlanması. | Misafir ağı kullanın, ana ağ şifrenizi basmayın. |
| Kartvizit (vCard) | Ad, telefon, e-posta, firma ve adresi tek okutmayla rehbere eklemek. | Kartvizitin arkasına veya e-posta imzasına koyun. |
| E-posta / Telefon / SMS | Hazır konu ve mesajla e-posta başlatmak, tek dokunuşla aramak veya SMS göndermek. | Telefon numarasını ülke koduyla yazmak yurt dışından da çalışmasını sağlar. |
| Konum | Mağaza, ofis, etkinlik alanı: haritada doğrudan açılır. | Google İşletme Profili bağlantınız varsa Bağlantı türünü kullanmak daha doğru olabilir. |
| Etkinlik | Davetiyeler: tarih, saat ve yer takvime eklenir. | Saat dilimi cihazın yerel saatine göre alınır. |
| Metin | Kısa not, kupon kodu, seri numarası gibi düz bilgi. | Metin uzadıkça kod yoğunlaşır; kısa tutun. |
Okunabilir bir QR kod için 7 kural
- Kontrast: Koyu kod, açık zemin. Ters (açık kod, koyu zemin) bazı okuyucularda çalışmaz.
- Boyut: Basılı kullanımda en az 2 × 2 cm. Okutma mesafesi genelde kod genişliğinin yaklaşık 10 katıdır; vitrinde ve afişte büyük kod kullanın.
- Kenar boşluğu: Kodun etrafında boş zemin bırakın (standart 4 modül). Kenarına yazı veya görsel yaklaştırmayın.
- Logo: Ortadaki logo kodun yaklaşık %20-24'ünü geçmesin; hata düzeltmeyi H seviyesinde tutun.
- Süs ile okunabilirlik dengesi: Nokta biçimi ve renk geçişi güzel görünür ama kontrastı azaltır. Önemli baskılarda "kare" nokta ve tek renk en güvenlisidir.
- Vektör kullanın: Baskı için SVG indirin; küçük PNG'yi büyüterek basmak noktaları bulanıklaştırır.
- Her zaman test edin: Basmadan önce hem Android hem iPhone ile okutun; parlak veya kıvrımlı yüzeylerde ayrıca deneyin.
Statik ve dinamik QR kod arasındaki fark
Statik QR kod, bilgiyi doğrudan desenin içinde taşır. Üretildikten sonra değiştirilemez, ama hiçbir hizmete bağımlı değildir ve süresi dolmaz. Bu aracın ürettiği kodlar statiktir. Dinamik QR kod ise aslında kısa bir yönlendirme adresidir; hedefi sonradan değiştirebilir ve tarama sayısını görebilirsiniz, ancak genellikle ücretli bir hizmetin sunucusuna bağlıdır ve abonelik bitince kod çalışmayabilir.
Tarama sayısını ölçmek istiyorsanız ücretli hizmete gerek olmadan şunu yapabilirsiniz: kendi sitenizdeki bir sayfa adresine UTM parametreleri ekleyin ve QR koda bu adresi yazın. Google Analytics 4'te "QR – Afiş" gibi bir kaynak olarak görürsünüz. Adresi sonradan değiştirmek gerekirse, QR kodu değil kendi sitenizdeki sayfayı güncellersiniz.
İşletmeler için kullanım fikirleri
- Restoran ve kafe: Masaya menü QR kodu, yanına Wi-Fi QR kodu.
- Mağaza ve vitrin: WhatsApp'la sipariş veya bilgi QR kodu; "bizi Google'da değerlendirin" kartı için Google yorum linki ve QR kartı.
- Kartvizit ve e-posta imzası: vCard QR kodu ile tek okutmada rehbere ekleme.
- Etkinlik ve davetiye: Konum ve takvim QR kodu.
- Ürün etiketi ve ambalaj: Kullanım kılavuzu, garanti veya tanıtım videosu bağlantısı.
- Ofis ve konaklama: Misafir Wi-Fi'ı için tabela.
QR kod, işletmenizin çevrimiçi varlığını basılı dünyaya bağlayan en ucuz araçlardan biridir; ancak kodun götürdüğü sayfa hızlı açılmıyor ya da mobilde kullanışsızsa ziyaretçi hemen çıkar. QR kodunuzun gideceği web sitesi, menü veya teklif sayfası konusunda destek almak isterseniz aşağıdaki hizmet bağlantısına göz atabilirsiniz.
