Tuba Akademi Sözlüğü

Tuba Yazılım SEO ve Yazılım Ekibi · Son güncelleme: 7 Ekim 2026

301 yönlendirme

301 yönlendirme, bir URL'nin kalıcı olarak başka bir adrese taşındığını bildiren HTTP 301 (Moved Permanently) durum kodudur. Google'a göre indeksleme süreci 301'i, hedef URL'nin canonical olması gerektiğine dair sinyal olarak kullanır; 302 (geçici) yönlendirmede böyle bir sinyal kullanılmaz. Kalıcı yönlendirme, geri alınmayacağından emin olunduğunda tercih edilir.

404 hatası

404 Not Found, sunucunun istenen kaynağı bulamadığını bildiren HTTP durum kodudur; kaynağın geçici mi kalıcı mı yok olduğunu belirtmez. MDN, kalıcı kaldırmada 410 Gone kullanılmasını önerir. Google, 404 dönen URL'leri dizine eklemez, mevcut olanları dizinden çıkarır ve tarama sıklığını zamanla azaltır; 410'a da aynı şekilde davranır. 2xx koduyla hata içeriği gösteren sayfalar soft 404 sayılır.

AI Mode

AI Mode, Google Search içinde daha fazla keşif, akıl yürütme veya karmaşık karşılaştırma gerektiren sorgular için özellikle yararlı olduğu belirtilen yapay zekâ deneyimidir. Google, AI Overviews ve AI Mode'un ilgili birden çok aramayı birlikte yürüten query fan-out tekniğini kullanabileceğini açıklar. Google'a göre görünmek için ek bir gereklilik yoktur; güncel bilgi için resmî rehbere bakın. Ayrıntı

AI Overviews

AI Overviews, Google Search'te karmaşık bir konunun veya sorunun özetine daha hızlı ulaşmayı sağlayan ve keşfi sürdürmek için bağlantılar sunan yapay zekâ destekli özettir. Google'ın rehberine göre görünmek için ek bir gereklilik veya özel optimizasyon yoktur; sayfanın dizine eklenmiş ve snippet ile gösterilmeye uygun olması gerekir. Özellik hızlı değiştiği için güncel durum resmî sayfadan kontrol edilmelidir. Ayrıntı

Alan adı

Alan adı, bir web sitesinin internetteki adresidir; URL'lerde bir sayfanın hangi sunucuya ait olduğunu belirtir. MDN'e göre noktalarla ayrılmış hiyerarşik etiketlerden ve uzantıdan (TLD) oluşur. ICANN, DNS'yi koordine eder, alan adı kayıt otoriteleriyle sözleşme yapar ve kayıt kuruluşlarını akredite eder; internet içeriğini denetlemez. Ayrıntı

API

API (uygulama programlama arayüzü), bir yazılımla insan arayüzü yerine yazılım aracılığıyla etkileşime girmeyi sağlayan özellikler ve kurallar bütünüdür. MDN'e göre uygulama ile onu kullanan üçüncü taraf yazılım veya donanım arasında basit bir sözleşme işlevi görür. Web geliştirmede tarayıcı bileşenleri, cihaz özellikleri veya üçüncü taraf hizmetlerle etkileşim için kullanılır. Ayrıntı

Arka yüz (backend)

Arka yüz, bir web uygulamasının sunucuda çalışan tarafıdır. MDN'e göre sunucu tarafı kod tarayıcıdan gelen HTTP isteklerini alır ve işler, gerekirse veritabanından veri çeker, şablonlarla dinamik HTML üretir, uygun durum kodlarıyla yanıt döndürür ve e-posta gönderme gibi iş mantığını yürütür. Ayrıntı

Backlink

Backlink, başka bir sitedeki bir sayfanın sizin sitenizdeki bir sayfaya verdiği bağlantıdır; yani sitenize geri bağlanır. Search Console'un Bağlantılar raporu en çok bağlantı alan sayfaları, en çok bağlantı veren siteleri ve en sık kullanılan bağlantı metinlerini örnek olarak gösterir. Google, sıralamayı manipüle etmeyi amaçlayan bağlantıları link spam olarak tanımlar.

Bağlantı metni (anchor text)

Bağlantı metni, bir bağlantının görünen metnidir ve hem kullanıcılara hem Google'a bağlantı verilen sayfa hakkında bilgi verir. Google'ın bağlantı rehberi, metnin açıklayıcı, kısa ve bağlama uygun olmasını, tıkla gibi genel ifadelerden kaçınılmasını önerir. Görsel bağlantılarda alt özniteliği bağlantı metni işlevi görür. Ayrıntı

Başlık etiketi (title)

Başlık etiketi, HTML'deki title öğesidir ve sayfanın adını belirtir. Google'ın arama sonucundaki başlık bağlantısını (title link) oluştururken kullandığı kaynaklardan biridir; ancak başlık bağlantıları otomatik üretilir. Yanıltıcı, güncel olmayan veya anahtar kelime doldurulmuş başlıklar yerine Google sayfadaki başka metinleri kullanabilir.

Bilgi mimarisi

Bilgi mimarisi, web tasarımı ve geliştirmesinde bir sitedeki bilgi, içerik ve işlevlerin, mümkün olan en iyi kullanıcı deneyimini sunacak biçimde düzenlenmesi pratiğidir. MDN sözlüğündeki tanıma göre amaç, bilgi ve hizmetlerin kolay kullanılabilir ve kolay bulunabilir olmasıdır. Bu nedenle içeriğin nasıl gruplandığı ve düzenlendiği sorusunu ele alır. Ayrıntı

Canonical (kanonik URL)

Canonical URL, aynı veya çok benzer içeriğin birden fazla adreste bulunduğu durumda tercih edilen, temsilci sürüm olarak işaretlenen adrestir. Google'a göre rel=canonical açıklaması güçlü bir sinyaldir, ancak nihai kararı Google verir. Canonical belirtmezseniz Google kullanıcıya göstermek için en uygun sürümü kendisi belirler.

Çerez

Çerez, internet sitesi operatörleri tarafından kullanıcı cihazına yerleştirilen ve HTTP(S) isteğinin parçası olarak aktarılan bir tür metin dosyasıdır. KVKK'nın Temmuz 2025 tarihli Çerez Uygulamaları Hakkında Rehberi'ne göre çerezler yoluyla kişisel veri işlenmesi durumunda 6698 sayılı Kanun uygulanır; açık rıza veya Kanun'daki diğer işleme şartlarından biri aranır.

ChatGPT reklamları

ChatGPT reklamları, OpenAI'ın ChatGPT'nin Free ve Go planlarındaki kullanıcılara gösterdiği, ayrı ve açıkça etiketlenmiş reklamlardır. OpenAI Yardım Merkezi'ne göre ABD'de test 9 Şubat 2026'da başladı, kapsam ülkeye göre değişiyor, Plus, Pro, Business, Enterprise ve Edu hesaplarında reklam yoktur ve reklamlar ChatGPT'nin yanıtlarını etkilemez. Güncel durumu resmî sayfadan kontrol edin. Ayrıntı

CLS (Cumulative Layout Shift)

CLS, sayfanın yaşam döngüsü boyunca meydana gelen beklenmedik yerleşim kaymalarının en büyük serisinin puanını ölçen görsel kararlılık metriğidir. Görünür öğeler iki kare arasında yer değiştirdiğinde kayma oluşur ve kullanıcı yanlış öğeye tıklayabilir. web.dev'e göre 0,1 veya altı iyi, 0,25'ten büyük değer zayıf sayılır.

CMS (içerik yönetim sistemi)

CMS, kullanıcıların yalnızca metni değil; gömülü görsel, video, ses ve etkileşimli kodu da yayımlamasına, düzenlemesine, değiştirmesine veya kaldırmasına olanak tanıyan yazılımdır. MDN sözlüğü CMS'i bu şekilde tanımlar. Tanımın vurgusu, yönetilen içeriğin düz metinle sınırlı olmaması ve yayımlama, düzenleme, değiştirme ve kaldırma işlemlerinin yazılım üzerinden yapılmasıdır. Ayrıntı

Conversions API (Dönüşümler API'si)

Conversions API, reklamverenin pazarlama verileri (sunucu, web sitesi platformu, mobil uygulama veya CRM) ile Meta'nın sistemleri arasında doğrudan bağlantı kuran araçtır. Meta'nın geliştirici belgelerine göre bu sistemler reklam hedeflemeyi optimize etmeyi ve sonuçları ölçmeyi amaçlar. API; web sitesi olaylarını, uygulama olaylarını, işletme mesajlaşma olaylarını ve çevrimdışı dönüşümleri destekler. Ayrıntı

Core Web Vitals

Core Web Vitals, yükleme performansını, etkileşim yanıtını ve görsel kararlılığı gerçek kullanıcı deneyimi üzerinden ölçen metrik setidir: LCP, INP ve CLS. Google, LCP için ilk 2,5 saniyeyi, INP için 200 milisaniyeden azını, CLS için 0,1'den azını hedeflemeyi önerir ve iyi değerlerin sıralama sistemlerinin ödüllendirdiği şeylerle uyumlu olduğunu belirtir.

CPC (tıklama başına maliyet)

CPC, reklamda her tıklama için ödenen tutarı ifade eden fiyatlandırma modelidir. Google Ads yardımına göre maksimum CPC, bir tıklama için ödemeye razı olduğunuz üst sınırdır; gerçek CPC ise tıklama için fiilen ödediğiniz tutardır ve genellikle maksimum tekliften düşük olur. Ödenen tutar müzayede dinamiklerine göre belirlenir. Ayrıntı

CSP (Content Security Policy)

CSP, bir sitenin tarayıcıya, siteyi oluşturan kodun neler yapabileceğine dair kısıtlamalar ilettiği yönergeler bütünüdür. MDN'e göre esas olarak siteler arası betik çalıştırma (XSS) saldırılarına karşı derinlemesine savunma sağlar ve tercihen HTTP yanıt başlığıyla iletilir. OWASP, CSP'nin XSS'e karşı tek savunma olarak güvenilmemesi gerektiğini belirtir. Ayrıntı

CTR (tıklama oranı)

CTR, tıklama sayısının gösterim sayısına bölünmesiyle hesaplanan tıklama oranıdır. Search Console'da gösterim, bağlantınızın Google'da görüntülenmesidir; sonuç türüne göre bağlantının kaydırılarak veya açılarak görünür olması gerekebilir. Google, bu metriklerin sonuç türüne göre farklı anlam taşıyabileceğini ayrıca belirtir.

Dizine ekleme (indexing)

Dizine ekleme, Google'ın keşfettiği sayfaların içeriğini anlamak için metin, görsel, video ve meta verileri işlediği ve sayfanın kopya mı yoksa canonical mi olduğunu belirlediği aşamadır. Google, dizine eklemenin garanti olmadığını, işlenen her sayfanın dizine eklenmediğini belirtir. Düşük içerik kalitesi veya robots meta kuralları sayfanın dışarıda kalmasına yol açabilir. Ayrıntı

DNS

DNS (alan adı sistemi), internete bağlı kaynaklar için hiyerarşik ve merkezî olmayan bir adlandırma sistemidir. MDN'e göre mozilla.org gibi insanların hatırlayabileceği alan adlarını sayısal IP adreslerine çevirir; bu eşleme işlemine DNS sorgusu denir. Alan adlarıyla ilişkili kaynakların listesini tutar.

DNS kayıtları: A, CNAME, MX, TXT

A kaydı bir alan adını sunucunun 32 bitlik IPv4 adresine bağlar; CNAME bir takma adın asıl (kanonik) adını gösterir; MX e-postayı kabul eden posta sunucusunu ve tercih değerini belirtir (düşük değer tercih edilir); TXT serbest metin dizileri taşır, anlamı bulunduğu alana göre değişir. Tanımlar RFC 1035'e dayanır.

Dönüşüm (conversion)

Dönüşüm, bir reklam tıklamasının veya etkileşiminin doğrudan işletme için değerli bir davranışa, örneğin satın alma, bülten kaydı, telefon araması veya indirmeye yol açmasıdır. Google Ads'te dönüşüm takibi, tıklamaların bu tür anlamlı eylemlere nasıl yol açtığını ölçmeye yardımcı olan ücretsiz bir araçtır. Hangi eylemin dönüşüm sayılacağını işletme belirler. Ayrıntı

FAQPage

FAQPage, schema.org sözlüğünde bir veya daha fazla sık sorulan soruyu sunan web sayfasını tanımlayan türdür. Google, SSS zengin sonucunun 7 Mayıs 2026'dan itibaren arama sonuçlarında gösterilmeyeceğini duyurdu ve bu özelliğin belgelerini kaldırdı. Bu nedenle FAQPage işaretlemesinden Google'da zengin sonuç beklenmemelidir.

GA4 (Google Analytics 4)

GA4, web sitesi ve uygulama verilerini birlikte toplayarak müşteri yolculuğunu anlamaya yardımcı olan Google Analytics mülk türüdür. Önceki sürüm Universal Analytics'in oturum tabanlı modelinin aksine olay tabanlı veri kullanır. Google'ın yardım sayfasına göre standart Universal Analytics mülkleri 1 Temmuz 2023'te veri işlemeyi bıraktı.

GEO

GEO (generative engine optimization), yapay zekâ destekli arama deneyimlerinde görünürlüğü artırmaya odaklanan çalışmaları anlatmak için kullanılan bir terimdir; AEO (answer engine optimization) da benzer amaçla kullanılır. Google'ın rehberi bu iki terimi bu anlamda anar ve Google Search açısından üretken yapay zekâ aramasına yönelik optimizasyonun hâlâ SEO olduğunu belirtir. Ayrıntı

Google Ads

Google Ads, Google'ın çevrimiçi reklam programıdır; işletmelerin Google Arama, YouTube, Haritalar ve diğer yerlerde, arama yapan potansiyel müşterilere reklam göstermesini sağlar. Bu sözlükte programın temel kavramları ayrı terimler olarak açıklanır: kalite puanı, tıklama başına maliyet (CPC) ve dönüşüm. Ayrıntılar için Google Ads yardım merkezindeki resmî sayfalara bakın. Ayrıntı

Google Business Profile (Google İşletme Profili)

Google Business Profile, işletmelerin Google Arama ve Haritalar'da çevrimiçi varlık oluşturmasını sağlayan ücretsiz araçtır. Google'a göre müşterilerin ziyaret edebileceği fiziksel bir konumu olan veya müşterilerin yanına giden işletmeler profil oluşturabilir. Yerel sıralamada alaka, mesafe ve öne çıkma dikkate alınır; eksiksiz ve doğru bilgi önerilir. Ayrıntı

Google Search Console

Google Search Console, sitenizin Google Arama'daki varlığını izlemenize, sürdürmenize ve sorunlarını gidermenize yardımcı olan ücretsiz Google hizmetidir. Google'ın sitenizi bulup dizine ekleyebildiğini doğrulamaya, performans metriklerini (gösterim, tıklama, CTR) görmeye ve dizine ekleme sorunları hakkında bildirim almaya yarar. Google Arama'da yer almak için kayıt gerekmez.

Hosting (barındırma)

Hosting, bir web sitesinin dosyalarının internete bağlı bir web sunucusunda tutulup ziyaretçilere sunulması hizmetidir. MDN, web sunucusunu site dosyalarını depolayan ve HTTP isteklerine içerik ileten bilgisayar ve yazılım olarak tanımlar; iyi bir hosting sağlayıcısı bulmanın web sitesi kurmanın önemli parçası olduğunu belirtir. Ayrıntı

HSTS

HSTS (HTTP Strict Transport Security), tarayıcılara bir sunucuya yalnızca HTTPS ile erişilmesi gerektiğini bildiren HTTP yanıt başlığıdır. HTTP isteklerini otomatik olarak HTTPS'e yükseltir ve kullanıcıların geçersiz sertifika uyarılarını atlamasını engeller. Zorunlu max-age yönergesi tarayıcının kuralı kaç saniye hatırlayacağını belirler; başlık yalnızca HTTPS üzerinden gönderilmelidir. Ayrıntı

HTTPS

HTTPS (HyperText Transfer Protocol Secure), HTTP protokolünün istemci ile sunucu arasındaki tüm iletişimi TLS ile şifreleyen biçimidir. MDN'e göre bu güvenli bağlantı, istemcilerin bankacılık veya çevrimiçi alışveriş gibi işlemlerde hassas verileri bir sunucuyla güvenle paylaşmasına olanak tanır. HTTPS'i mümkün kılan şifreleme katmanı TLS'tir; SSL ise TLS'in eski adıdır. Ayrıntı

INP (Interaction to Next Paint)

INP, sayfa açık kaldığı süre boyunca yapılan tüm tıklama, dokunma ve klavye etkileşimlerinin gecikmesini gözleyerek sayfanın genel yanıt verme hızını değerlendiren metriktir. 200 milisaniye veya altı iyi, 500 milisaniyeden fazlası zayıf sayılır. Yalnızca ilk etkileşimin giriş gecikmesini ölçen FID'in yerini almıştır.

JSON-LD

JSON-LD, Bağlantılı Veri'yi (Linked Data) serileştirmek için kullanılan JSON tabanlı bir biçimdir; W3C önerisidir. Geçerli bir JSON-LD belgesi her zaman geçerli bir JSON belgesidir. Google'ın desteklediği yapılandırılmış veri biçimleri arasında önerdiği biçimdir ve sayfaya script etiketi içinde eklenir; bakım ve ölçekleme açısından en kolay çözüm olarak tanımlanır.

Kalite puanı

Kalite puanı, reklam kalitenizin diğer reklamverenlere kıyasla durumunu anlamanız için Google Ads'in anahtar kelime düzeyinde 1-10 ölçeğinde sunduğu tanılama aracıdır. Beklenen tıklama oranı, reklam alaka düzeyi ve açılış sayfası deneyimi olmak üzere üç bileşeni vardır. Google, kalite puanının reklam müzayedesine girdi olmadığını belirtir. Ayrıntı

KVKK

KVKK, 7 Nisan 2016 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'dur. Amacı, kişisel verilerin işlenmesinde özel hayatın gizliliği başta olmak üzere kişilerin temel hak ve özgürlüklerini korumak ve kişisel verileri işleyen gerçek ve tüzel kişilerin yükümlülüklerini düzenlemektir. Kişisel veri, kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgidir.

LCP (Largest Contentful Paint)

LCP, görüntü alanındaki en büyük görselin, metin bloğunun veya videonun, kullanıcı sayfaya gittiği andan itibaren ne zaman ekrana çizildiğini ölçen yükleme metriğidir. web.dev, iyi bir deneyim için sayfa yüklemelerinin 75. yüzdelik diliminde LCP'nin 2,5 saniye veya altında olmasını hedefler. Sayfanın ana içeriğinin ne zaman görünür olduğunu yansıtır.

llms.txt

llms.txt, yapay zekâ ajanlarının bir siteyi kullanmasına yardımcı bilgileri Markdown biçiminde sunmak için sitenin kökünde yayımlanması önerilen dosyadır; llmstxt.org'daki bir öneriye dayanır. Google, Google Search'ün bu tür dosyaları kullanmadığını, dosyayı oluşturmanın Search görünürlüğüne ne zarar ne de fayda sağlayacağını belirtir. Ayrıntı

Meta açıklama (meta description)

Meta açıklama, bir sayfanın kısa özetini veren HTML meta etiketidir. Google, snippet için bu etiketi bazen, sayfayı içerikten daha doğru anlattığını değerlendirdiğinde kullanır; çoğu zaman snippet'i doğrudan sayfa içeriğinden üretir. Başlangıç rehberine göre iyi bir meta açıklama kısa, sayfaya özgü ve en önemli noktaları içeren, genellikle bir veya iki cümlelik bir özettir.

Meta Pixel

Meta Pixel, internet sitenize yerleştirdiğiniz JavaScript kodudur; ziyaretçilerin sitenizdeki eylemlerini olay olarak kaydeder. Meta'nın geliştirici belgelerine göre Ads Manager'da dönüşümler üzerinden reklam etkisini ölçmeye, özel hedef kitleler tanımlamaya ve dönüşüm hunisi performansını analiz etmeye olanak tanır. Ayrıntı

NAP

NAP, Name, Address, Phone (ad, adres, telefon) ifadesinin kısaltması olup yerel SEO'da bir işletmenin temel iletişim bilgilerini anlatır. Google İşletme Profili yardımı, eksiksiz ve doğru işletme bilgisine sahip işletmelerin yerel arama sonuçlarında görünme olasılığının daha yüksek olduğunu belirtir; ayrıca yerel sıralama için ödeme yapılamayacağını söyler. Ayrıntı

noindex

noindex, bir sayfanın arama sonuçlarında dizine eklenmemesini isteyen kuraldır; robots meta etiketiyle veya X-Robots-Tag HTTP başlığıyla uygulanır. Google bu kuralı gördüğünde sayfayı sonuçlardan tamamen çıkarır. Kuralın işlemesi için sayfa robots.txt ile engellenmemelidir; engellenirse tarayıcı kuralı göremez.

Ön yüz (frontend)

Ön yüz, bir web uygulamasının tarayıcıda çalışan, kullanıcının gördüğü ve etkileşime girdiği tarafıdır. MDN'in istemci-sunucu anlatımına göre tarayıcı HTTP isteklerini gönderir, HTML'i ekranda gösterir, CSS ve JavaScript'i işler ve tıklama ya da form gönderimi gibi kullanıcı etkileşimlerini yönetir. Ayrıntı

Paylaşımlı hosting ve VPS

Paylaşımlı hosting, aynı fiziksel sunucudaki sitelerin bellek, disk alanı ve işlem gücü gibi kaynakları paylaştığı barındırma türüdür; AWS'e göre aynı donanımı kullanan diğer siteler performansı etkileyebilir. VPS (sanal özel sunucu) ise fiziksel sunucunun bölümlenmesiyle kullanıcıya ayrılmış bir kaynak payı sunar. AWS, VPS'i paylaşımlı ve ayrılmış sunucu hosting'i arasında bir seçenek olarak tanımlar. Ayrıntı

Responsive (duyarlı) tasarım

Responsive web tasarım, web sayfalarının tüm ekran boyutlarında ve çözünürlüklerinde iyi görüntülenmesini ve kullanılabilir kalmasını amaçlayan yaklaşımdır. MDN'e göre esnek ızgaralar, esnek görseller ve medya sorguları ile uygulanır; mobil tarayıcıların gerçek cihaz genişliğini kullanması için viewport meta etiketi gerekir. Ayrıntı

robots.txt

robots.txt, tarayıcıların (crawler) sitenizde hangi URL'lere erişebileceğini belirten metin dosyasıdır. Google'a göre asıl amacı sitenin tarama trafiğini yönetmektir; bir sayfayı Google'dan gizleme mekanizması değildir. Robots.txt ile engellenen bir sayfa başka sitelerden bağlantı alırsa yine de arama sonuçlarında görünebilir. Ayrıntı

SEO

SEO (arama motoru optimizasyonu), arama motorlarının içeriğinizi anlamasına ve kullanıcıların sitenizi bulmasına yardımcı olma çalışmasıdır. Google'ın başlangıç rehberi başlık, meta açıklama, URL yapısı, bağlantı metni, site haritası ve yapılandırılmış veri gibi konuları bu çalışmanın parçası sayar. Google, sıralamada ödeme kabul etmediğini belirtir. Ayrıntı

SERP (arama sonuçları sayfası)

SERP (search engine results page), bir arama sorgusunun ardından arama motorunun gösterdiği sonuç sayfasıdır. Google bunu arama sonuçları sayfası olarak adlandırır ve sayfanın metin sonuçları, zengin sonuçlar, görsel ve video sonuçları gibi görsel öğelerden oluştuğunu belirtir. Görünüm cihaza, konuma ve dile göre değişebilir. Ayrıntı

Site haritası (sitemap)

Site haritası, sitedeki sayfalar, videolar ve diğer dosyalar ile bunlar arasındaki ilişkiler hakkında bilgi verdiğiniz dosyadır. Arama motorlarının URL'leri keşfetmesine ve hangi sayfaları önemli bulduğunuzu anlamasına yardımcı olur. Google, sitemap'teki her öğenin taranacağını veya dizine ekleneceğini garanti etmediğini belirtir.

Snippet

Snippet, Google Arama ve diğer Google ürünlerinde arama sonucunun açıklama veya özet kısmıdır. Google, snippet'i çoğunlukla sayfa içeriğinden üretir; meta açıklama etiketini ise bazen, sayfayı içerikten daha doğru anlattığını değerlendirdiğinde kullanır. Bir sayfanın AI Overviews ve AI Mode'da yer alabilmesi için de snippet ile gösterilmeye uygun olması gerekir.

SSL/TLS

TLS (Transport Layer Security), eski adıyla SSL, uygulamaların ağ üzerinden güvenli iletişim kurmasını sağlayan protokoldür; dinlemeyi ve iletilerin değiştirilmesini önler, sunucunun geçerli dijital sertifikayla kimliğini doğrulamasına imkân verir. MDN'e göre büyük tarayıcılar TLS 1.0 ve 1.1 desteğini 2020 başında kaldırmaya başlamıştır; web sunucusunun TLS 1.2 veya 1.3'ü desteklemesi gerekir. Ayrıntı

Tarama (crawl)

Tarama, Google'ın internette bulduğu sayfalardaki metin, görsel ve videoları tarayıcı adı verilen otomatik programlarla indirdiği aşamadır. Google'ın tarayıcısı Googlebot, yeni sayfaları bilinen sayfalardan çıkardığı bağlantılar veya gönderilen site haritaları aracılığıyla keşfedebilir. Tarama, arama sonuçlarında listelenmenin ilk adımıdır; sonraki adımlar dizine ekleme ve sonuç sunmadır. Ayrıntı

UI (kullanıcı arayüzü)

UI, kullanıcı ile makine arasındaki etkileşimi kolaylaştıran her şeydir. MDN'e göre bu, klavye, joystick ve ekran gibi donanımları; yazılımda ise komut satırını, web sayfasını, giriş formunu veya uygulamanın ön yüzünü kapsayabilir. Tanım bu nedenle yalnızca görsel tasarımla sınırlı değildir; etkileşimi sağlayan tüm bileşenleri anlatır. Ayrıntı

UTM

UTM parametreleri, bir bağlantıya eklenerek trafik kaynağını Google Analytics'te izlemeyi sağlayan özel kampanya parametreleridir. utm_source trafiği gönderen kaynağı, utm_medium pazarlama ortamını (cpc, e-posta gibi), utm_campaign kampanya adını belirtir; utm_term ve utm_content isteğe bağlıdır. Google Analytics yardımı, ilk üç parametrenin her zaman kullanılmasını söyler.

UX (kullanıcı deneyimi)

UX, kullanıcılar ile bir sistem arasındaki etkileşimin incelenmesidir; amacı sistemi kullanıcı açısından sezgisel ve kolay etkileşilir kılmaktır. MDN'e göre yalnızca web siteleri için değil, kullanıcıların etkileşime girdiği her ürün için geçerlidir. Sayfayı anlama, gezinme ve yaygın görevleri tamamlama gibi başlıklar incelenir. Ayrıntı

Veritabanı

Veritabanı, düzenli verileri toplayan; aramayı, yapılandırmayı ve genişletmeyi kolaylaştıran bir depolama sistemidir. MDN'e göre web geliştirmede çoğu veritabanı SQL ile çalışan ilişkisel sistemlerdir (MySQL, MariaDB, SQL Server gibi); ilişkisel olmayan (NoSQL) örnekler de vardır. Tarayıcıların kendi veritabanı sistemi IndexedDB'dir. Ayrıntı

WHOIS ve RDAP

WHOIS, alan adı kayıt verilerine erişmek için kullanılan eski protokoldür; ICANN'e göre RDAP onun yerine geliştirilmiştir ve WHOIS benzeri kayıt verisini standartlaştırılmış biçimlerde sunar. 28 Ocak 2025'ten itibaren gTLD kayıt otoriteleri ve kayıt kuruluşları WHOIS hizmeti sunmakla yükümlü değildir; ICANN .com, .name ve .post'u bunun dışında tutar. Ayrıntı

Yapılandırılmış veri (schema.org)

Yapılandırılmış veri, bir sayfa hakkında bilgi vermek ve sayfa içeriğini sınıflandırmak için standart bir biçimdir. Google JSON-LD, Microdata ve RDFa'yı destekler, JSON-LD'yi önerir. Çoğu Google yapılandırılmış verisi schema.org sözlüğünü kullanır; Search davranışı için Google dokümantasyonu esastır. Üretken yapay zekâ aramaları için zorunlu değildir.