Hayvan Barınakları İçin Web Sitesi Tasarımı

Barınağın sitesine bakan kişi ne arıyor, nerede vazgeçiyor?

Barınağın sitesini açan kişi aslında üç ayrı kişi olabilir. Birincisi eve bir kedi ya da köpek almayı düşünen ve 'kedi sahiplenme', 'köpek sahiplenme' gibi ifadelerle gelen kişidir. İkincisi mama, battaniye ya da para yardımı yapmak isteyen, ama paranın nereye gideceğinden emin olmak isteyen bağışçıdır. Üçüncüsü ise hafta sonu köpek gezdirmeye gelebilecek ya da yaralı bir hayvan gördüğünde kime yazacağını arayan gönüllüdür.

Sahiplenmek isteyen kişi çoğu zaman sosyal medyada gördüğü bir fotoğrafla başlar ve sitenin ilan sayfasına bakar. İlan eskiyse, hayvanın çoktan sahiplendiği halde sayfada durduğunu görürse ya da başvuruyu nereye yapacağını bulamazsa vazgeçebilir. Bağışçı için kritik an, hesap numarasının kime ait olduğunu görememektir; unvanı belirsiz bir IBAN çoğu kişide tereddüt yaratır.

Barınağın kendi derdi de başkadır: telefon zaten dolu olabilir, gönüllüler sınırlı çalışır ve her soruya tek tek cevap vermek mümkün olmayabilir. İyi kurulmuş bir site bu yükü azaltır; sıkça sorulan soruları, süreci ve kuralları baştan anlatır, telefonu yalnızca gerçekten konuşulması gereken durumlara bırakır.

• Sahiplendirme ilanı: güncel, sade ve hayvan başına ayrı kart
• Başvuru süreci: adımlar, beklenen süre ve kurallar önceden yazılı
• Bağış bilgisi: hesap sahibi unvanı, amaç ve makbuz bilgisiyle
• İhbar ve kayıp ilanı: kime, nasıl ulaşılacağı açık, yetki sınırı dürüst
• Kurum kimliği: dernek, vakıf ya da belediye birimi olduğu ilk bakışta belli

Sahiplendirme ilanları: güncel tutulabilen kartlar

İlan sayfası sitenin en çok bakılan bölümüdür ve en kolay eskiyen bölümüdür. Bu yüzden her hayvan için aynı alanları taşıyan bir kart kurgulamak, hem okuyan için hem de ilanı ekleyen gönüllü için kolaylık sağlar: adı, türü, tahmini yaşı, cinsiyeti, iriliği, huyuyla ilgili birkaç gerçek cümle ve bakımevine geliş tarihi gibi bilgiler yeterlidir. Fotoğraf net ve hayvanın gerçek halini yansıtan, telefonda hızlı açılan boyutta olmalıdır.

Sağlık bilgisi söz konusu olduğunda yalnızca kayıtta olanı yazın. Aşı, kısırlaştırma ve kimliklendirme durumunu ancak veteriner kaydınızda görüyorsanız ve tarihini verebiliyorsanız belirtin. Bir hayvanın 'hastalığı yok', 'tamamen sağlıklı' gibi kesin sağlık cümleleri yerine 'son kontrol tarihi' ve 'yapılan işlemler' biçiminde yazmak hem daha dürüst hem de sizin için daha güvenlidir. Tıbbi müdahaleleri yalnızca veteriner hekim yapar; sitedeki anlatım da bu gerçeği yansıtmalıdır.

Sahiplendirilen hayvanın kartı birden silinmemelidir. 'Yuvasına kavuştu' gibi sade bir işaretle bir süre görünür kalması, hem bakımevinin çalışmasını gösterir hem de eski bağlantıyı açan kişiyi boş sayfayla karşılamaz. Bu bölümde hayvanları pazarlıkla ya da ürün gibi anlatan bir dil kullanmayın; sahiplendirme bir satış değil, bir yuva bulma sürecidir.

Sahiplenme başvurusu: kısa form, açık süreç

Sahiplenme sayfası iki parçadan oluşmalıdır: süreci anlatan kısa bir metin ve başvuruyu alan kısa bir form. Metinde başvurudan sonra kimin arayacağı, bir tanışma görüşmesi ya da bakımevi ziyareti olup olmayacağı, hayvanın hangi koşulda teslim edileceği ve sonradan takip yapılıp yapılmayacağı yazılmalıdır. Kişinin neyle karşılaşacağını bilmesi, başvuruyu tamamlama ihtimalini artırabilir ama bunu kesin bir sonuç olarak vaat etmiyoruz.

Form yalnızca ilk tanışma için gereken bilgiyi istemelidir: ad soyad, telefon, hangi hayvanla ilgilendiği, evde yaşayanlar ve daha önce hayvan bakıp bakmadığı gibi birkaç soru yeterlidir. Kimlik fotokopisi, adres belgesi ya da evin iç fotoğrafı gibi belgeleri web formundan istemeyin; gerekiyorsa yüz yüze, bakımevinde ve gerektiği ölçüde alın. Hayvanın sorumluluğunun üstlenileceğine dair taahhüt ve hayvanı kısırlaştırma gibi yükümlülükler başvuru formunda değil, teslim sırasında imzalanan metinde yer almalıdır.

Sitenize 'sahiplenme ücreti' ya da 'bağış karşılığı teslim' gibi bir ifade koymadan önce mutlaka güncel yönetmeliği okuyun. Uygulama yönetmeliği, hayvan bakımevlerinin sahiplendirme için bağış veya ücret talep edemeyeceğini söylüyor; bu konu aşağıdaki mevzuat bölümünde ayrıca anlatılıyor. Sahiplendirme sayfası ile bağış sayfası bu yüzden birbirine bağlı ama birbirinin şartı olmayan iki ayrı sayfa olarak kurulmalıdır.

Bağışçı güveni: hesap bilgisi, makbuz ve açık dil

Bağış yapmak isteyen kişi paranın doğru yere gittiğinden emin olmak ister. Bunun için bağış sayfasında hesabın hangi dernek, vakıf ya da kurum adına açıldığını, banka adını, IBAN'ı ve açıklama kısmına ne yazılması gerektiğini göstermek temel güven işaretidir. Hesap bir gerçek kişiye aitse bu durum yasal ve itibar açısından ayrıca düşünülmelidir. Sitede internet üzerinden ödeme ya da sepet kurmuyoruz; banka bilgisi yalnızca duyurulur, işlem bankada gerçekleşir.

Bağışın nasıl kullanıldığı kısmı da önemlidir. 'Her kuruşu hayvanlara gider' gibi kesin cümleler yerine, kuruluşun yıllık faaliyet raporu ya da genel kurul kararları gibi dayanak gösterebileceği belgelere bağlantı vermek daha inandırıcıdır. Bakımevinin güncel ihtiyaç listesini (mama türü, ilaç, battaniye, kum gibi) ayrı bir bölümde tutmak, parasal bağış yapamayan kişilere de bir yol açar. Liste güncelliğini yitirdiyse kaldırmak, eski bir ihtiyaç için hâlâ bağış beklemekten daha iyidir.

Derneklerde gelirler alındı belgesiyle ya da banka dekontuyla belgelenir; makbuz isteyen bağışçıya nasıl ulaşacağını sayfada yazmak şeffaflığı artırır. Yurt dışından yardım alınacaksa dernek kanununun ayrıca bildirim ve banka şartı koyduğunu unutmayın. Bağış toplama işinin hukuki çerçevesi kuruluşun statüsüne göre değiştiğinden, aşağıdaki mevzuat bölümündeki uyarıları bağış sayfasını yayımlamadan önce valilik dernekler birimiyle teyit edin.