Net nedir, nasıl hesaplanır?
Net, doğru cevap sayınızdan yanlışların bedelinin düşülmesiyle kalan değerdir. Sınavlarda cevapsız bırakılan soru nete ne ekler ne de eksiltir; yalnızca yanlış cevaplar doğruları götürür. Yanlışın bedeli sınava göre değişir: ÖSYM’nin YKS ve KPSS sınavlarında her testte doğru sayısından yanlış sayısının dörtte biri çıkarılır, LGS’de ise MEB kuralına göre üç yanlış bir doğruyu götürür. Araç bu kuralı her ders için ayrı uygular ve sonuçları toplar.
- TYT, AYT, YDT, KPSS: net = doğru − yanlış ÷ 4
- LGS: net = doğru − yanlış ÷ 3
Sınav yapıları ve soru sayıları
Araçtaki soru sayıları ÖSYM’nin 2026 YKS ve KPSS Lisans kılavuzlarına ve MEB’in LGS sınav yapısına dayanır. Girdiğiniz doğru ve yanlış toplamı bir testin soru sayısını aşarsa araç sizi uyarır.
| Sınav | Testler (soru sayısı) | Toplam | Yanlışın bedeli |
|---|---|---|---|
| TYT | Türkçe 40, Sosyal Bilimler 20, Temel Matematik 40, Fen Bilimleri 20 | 120 | 4 yanlış = 1 doğru |
| AYT | Matematik 40, Fen Bilimleri 40, Edebiyat–Sosyal Bilimler-1 40, Sosyal Bilimler-2 40 | Alana göre 2 test | 4 yanlış = 1 doğru |
| YDT (Dil) | Yabancı Dil 80 | 80 | 4 yanlış = 1 doğru |
| LGS | Türkçe 20, Matematik 20, Fen Bilimleri 20, İnkılap Tarihi 10, Din Kültürü 10, Yabancı Dil 10 | 90 | 3 yanlış = 1 doğru |
| KPSS Lisans | Genel Yetenek 60, Genel Kültür 60 | 120 | 4 yanlış = 1 doğru |
KPSS’de Genel Yetenek ve Genel Kültür içindeki derslerin soru sayıları kılavuzda yaklaşık ağırlık olarak verilir ve yıldan yıla küçük oynayabilir; bu yüzden araç bu iki testi bütün olarak ele alır.
Çalışılmış örnek: TYT neti
Bir aday TYT’de şu sonuçları almış olsun: Türkçe 30 doğru 6 yanlış, Sosyal Bilimler 14 doğru 4 yanlış, Temel Matematik 25 doğru 8 yanlış, Fen Bilimleri 12 doğru 5 yanlış.
- Türkçe: 30 − 6 ÷ 4 = 28,5 net
- Sosyal Bilimler: 14 − 4 ÷ 4 = 13 net
- Temel Matematik: 25 − 8 ÷ 4 = 23 net
- Fen Bilimleri: 12 − 5 ÷ 4 = 10,75 net
Toplam net 28,5 + 13 + 23 + 10,75 = 75,25 olur. Aday 120 sorunun 81’ini doğru, 23’ünü yanlış yapmış, 16’sını boş bırakmıştır. LGS’de aynı mantık üçe bölünerek işler: Matematikte 20 soruda 15 doğru, 3 yanlış ve 2 boş yapan öğrenci 15 − 3 ÷ 3 = 14 net alır.
Net neden doğrudan puana çevrilmez?
YKS ve KPSS’de her testin ham puanı (neti), ÖSYM’nin belirlediği aday grubunun (YKS’de son sınıfta okuyanların) o yılki ortalaması ve standart sapması kullanılarak standart puana dönüştürülür; ardından testlerin ağırlıklarıyla birleştirilir. Bu yüzden zor geçen bir yılda aynı net daha yüksek, kolay geçen bir yılda daha düşük puan getirebilir. LGS’de de dersler eşit ağırlıkta değildir: Türkçe, Matematik ve Fen Bilimleri yüksek, diğer dersler düşük katsayıyla hesaplanır. Net ile puanı eşleştiren tablolar ancak sınavdan sonra, gerçek istatistiklerle çıkarılabilir; bu nedenle araç yalnızca neti verir.
Netinizi yorumlarken dikkat edilecekler
- Deneme sınavlarını ders ders kaydedin. Toplam net iyi görünürken tek bir testin geride kalması puan hedefini zorlayabilir.
- Yanlış sayınıza bakın. Aynı netin altında az yanlış ve çok boş ya da çok doğru ve çok yanlış yatabilir; bu iki durum farklı çalışma ihtiyacına işaret eder.
- Boş bırakma kararı sorudaki seçenek sayısına bağlıdır. Beş seçenekli sorularda gelişigüzel işaretlemenin beklenen katkısı sıfırdır; şıkların bir kısmını eleyebildiğinizde işaretlemek lehinize olur.
- Kılavuzu yıl yıl kontrol edin. Soru sayıları, testler ve değerlendirme kuralları değişebilir; hazırlandığınız yılın ÖSYM veya MEB kılavuzu esastır.
