Çevre ve İklim Danışmanlığı İçin Web Sitesi Tasarımı

Çevre danışmanı seçen tesis neyi karşılaştırır?

Çevre danışmanına ulaşan kişinin ilk cümlesi çoğu zaman 'bende şu kâğıt isteniyor' biçimindedir. Bir yatırımcı arsasına üretim tesisi kuracaktır ve projenin ÇED kapsamında olup olmadığını öğrenmek ister. Bir fabrika müdürü, faaliyetini sürdürmek için gereken çevre iznini yenilemek zorundadır. Bir kurumsal firmanın sürdürülebilirlik sorumlusu ise müşterilerinin istediği karbon ve emisyon verisini derleyecek birini arar. Üç kişi de farklı kelimelerle arar, farklı sayfaya ihtiyaç duyar ve üçü de aynı soruyla karşılaşır: bu firma benim durumumu anlıyor mu?

Danışman seçerken ilk süzgeç kapsamdır. 'Çevre danışmanlığı' geniş bir etikettir; ziyaretçi sizin ÇED tarafında mı, izin ve lisans dosyasında mı, yoksa emisyon izleme ve raporlamada mı güçlü olduğunuzu görmeden karar veremez. İkinci süzgeç rol ayrımıdır. Dosyayı kimin hazırlayacağı, hangi bilgiyi tesisten isteyeceğiniz, kurum yazışmalarını kimin yürüteceği belli değilse ziyaretçi işin kontrolünü kaybedeceğinden endişe eder. Üçüncü süzgeç dürüstlüktür: karar mercii bir kamu kurumudur ve 'izni biz alırız' diyen bir dil, tecrübeli bir tesis yöneticisinde güven değil kuşku uyandırır.

Bu rehber, danışmanlık sitesinin bu üç süzgeci nasıl geçeceğini anlatıyor: hizmetleri hangi sayfalara bölmek, ön görüşme formunda ne sormak, yetki ve belge konusunda hangi cümlelerden kaçınmak ve çevre laboratuvarı ya da teşvik danışmanı gibi komşu hizmetlerle sınırınızı nasıl çizmek gerektiği.

• Yatırımcı: projesinin hangi dosyayı gerektirdiğini ve sürecin kaç adımdan oluştuğunu anlamak ister
• Mevcut tesis yöneticisi: izin, rapor ve denetim takvimini birlikte yönetecek bir muhatap arar
• Kurumsal firmanın sürdürülebilirlik sorumlusu: emisyon verisinin nasıl derleneceğini ve hangi kayıtların gerektiğini sorar
• Mühendislik ve proje firması: ÇED veya izin tarafını devredebileceği bir ortak arar
• Belediye ve kamu birimi: yazılı kapsam, referans ve resmî iletişim bilgisi bekler

Kapsam sayfası: ne yapıyorsunuz, nerede durduğunuzu nasıl yazarsınız?

Danışmanlık sitelerinin en büyük boşluğu kapsamın belirsiz bırakılmasıdır. 'Çevre mevzuatına uyum danışmanlığı' cümlesi hiçbir somut işi anlatmaz; ziyaretçi bunu okuyunca ne alacağını bilemez. Kapsam sayfasında hizmetlerinizi dosya türüne göre sıralamak daha iyidir: proje tanıtım ve ÇED sürecinde destek, çevre izin ve lisans başvuru dosyası, emisyon ve atık raporlaması, sera gazı izleme planı ve raporu, tesis içi çevre yönetimi desteği gibi.

Her başlığın altında üç şey yazılmalıdır. Birincisi, sizin hazırladığınız çıktı nedir: dosya, rapor, tablo, plan. İkincisi, tesisten beklediğiniz girdi nedir: proses bilgisi, yakıt tüketimi, mevcut izin belgesi. Üçüncüsü, sürecin sizin elinizde olmayan kısmı nedir: kurum incelemesi, halkın katılımı toplantısı, değerlendirme komisyonu. Bu üçüncü madde sayfayı zayıflatmaz; tersine, tesis sahibine işi bilen birinin konuştuğunu gösterir.

Yapmadığınız işleri de yazın. Laboratuvar ölçümü yapmıyorsanız bunu belirtip ayrı bir laboratuvarla çalışıldığını söylemek, ziyaretçinin ikinci bir arama yapmasını kolaylaştırır. Kuruluşunuz hukuki temsil ya da mühendislik projelendirmesi sunmuyorsa bunu da açıkça yazmak, sonradan çıkacak beklenti farkını önler.

Yetki ve belge dili: 'yetkiliyiz' demeden önce neyin belgesi var?

Çevre Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği, ÇED başvuru dosyasının proje sahibince vekâleten yetkilendirilen ve Bakanlıkça verilmiş yeterlik belgesi bulunan kurum ve kuruluşlarca Bakanlığa sunulacağını söyler. Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği ise 'çevre danışmanlık firması' tanımını Bakanlık tarafından belgelendirilen tüzel kişi olarak yapar. İki metin de aynı noktaya işaret ediyor: bazı işlerde belge, danışmanlığın sıfatını belirliyor.

Bu, site dilini doğrudan ilgilendirir. Belgeniz varsa belge türünü, veriliş kapsamını ve geçerlilik bilgisini görünür biçimde yazın. Belgeniz yoksa ya da bir hizmet için belgeli bir kuruluşla birlikte çalışıyorsanız, bunu açıkça belirtin; 'ÇED raporu hazırlıyoruz' cümlesi, belgeli kuruluş sizin ortağınızsa eksik ve yanıltıcı olur. Doğru anlatım, kimin neyi hazırladığını ve imzanın kimde olduğunu sade bir cümleyle söylemektir.

Yetki bahsini tek cümlelik bir iddiaya bırakmak yerine bir 'belgelerimiz ve çalışma düzenimiz' bölümü açın. Ziyaretçi burada belgeleri, ekibin mesleki geçmişini ve işin hangi aşamasında hangi kuruluşla çalıştığınızı bir arada görsün. Belgeler değiştiğinde ya da yenilendiğinde bu bölümü güncelleyecek kişiyi baştan belirleyin; eski belge bilgisi taşıyan bir sayfa, hiç bilgi olmamasından daha çok zarar verir.

Ön görüşme formu: tesisi tanıyan beş soru

Danışmanlığa gelen talebin ilk kalitesi, formun sorularına bağlıdır. 'Adınız, telefonunuz, mesajınız' kutusu sizi her talepte aynı ilk telefon görüşmesine mecbur bırakır. Bunun yerine tesisi tanıtan kısa sorular koyun: faaliyet türü, tesisin ya da arsanın bulunduğu il ve ilçe, projenin aşaması (planlanıyor, kuruluyor, işletmede), elinde hangi çevre belgesi olduğu ve hangi konuda destek istendiği.

Formda asıl hedef, doğru kişinin doğru telefonu açmasıdır. 'Mevcut çevre izin belgem var, yenilenecek' diyen biriyle 'arsa aldım, ne gerektiğini bilmiyorum' diyen biri aynı görüşmeye alınmaz; ikincisinde önce projenin bir dosya kapsamına girip girmediğini birlikte görmek gerekir. Formu bu iki yolu ayıracak şekilde, örneğin tek bir aşama sorusuyla, kurun.

Gelen bilgilerle yapılacak ilk işi de formun altına yazın: 'Bilgilerinizi inceleyip sizi arayacağız; bu görüşme bir izin ya da onay taahhüdü değildir.' Bu cümle hem beklentiyi sınırlar hem de hukuki açıdan sizi korur. Formdaki kişisel veriler için aydınlatma metni bulundurmayı ve belge yükleme alanı koyuyorsanız dosyaların kimlerce görüleceğini belirtmeyi unutmayın.