💬 WhatsApp ile Yaz 📞 Hemen Ara

Kablo Kesiti Hesaplama: Gerilim Düşümüne Göre Kaç mm² Gerekir?

Sistemi, gerilimi, akımı (veya gücü), mesafeyi ve izin verilen gerilim düşümünü girin; araç gerilim düşümü ölçütüne göre minimum iletken kesitini, bir üst standart kesiti ve o kesitteki gerçek düşümü göstersin. Kayıt gerekmez; hesap tarayıcınızda yapılır.

  • Ücretsiz
  • Kayıt yok
  • Tek ve üç faz
  • Bakır ve alüminyum
Sistem
V
Tek fazda faz-nötr gerilimi (genellikle 230 V), üç fazda hat gerilimi (genellikle 400 V).
Yükü nasıl gireceksiniz?
A
kW
Şebekeden çekilen elektrik gücü; motorlarda mil gücü değil, verimi de içeren çekilen güç girilmelidir.
Rezistif yüklerde (ısıtıcı) 1, motor gibi endüktif yüklerde genellikle 1’in altındadır.
m
Kaynaktan yüke kablo boyu; gidiş-dönüş değil.
%
Varsayılan %3 örnek bir değerdir; bağlayıcı sınırı projenizin şartnamesi ve geçerli yönetmelik belirler.
Kısaca
  • Üç faz: S = √3 · L · I · cosφ ÷ (γ · ΔU); tek faz: S = 2 · L · I · cosφ ÷ (γ · ΔU). Bakır için γ = 56, alüminyum için γ = 35.
  • Hesaplanan değer standart kesite (1,5 – 240 mm²) yukarı yuvarlanır ve o kesitteki gerçek gerilim düşümü gösterilir.
  • Bu hesap yalnızca gerilim düşümüdür; akım taşıma kapasitesi, döşeme şekli ve üretici tabloları ayrıca kontrol edilmeli, sonuç proje veya elektrik mühendisince onaylanmalıdır.

Gerilim düşümü neden kesiti belirler?

Her iletkenin bir direnci vardır; kablo uzadıkça ve akım arttıkça kablo üzerinde kaybolan gerilim büyür. Yüke ulaşan gerilim düşerse motorlar zor kalkar, lambalar sönükleşir, elektronik cihazlar hatalı çalışabilir. Kesit büyüdükçe direnç küçüldüğü için aynı akım ve mesafede düşüm azalır. Bu yüzden uzun hatlarda kablo çoğu zaman akımın gerektirdiğinden daha kalın seçilir.

Formül ve semboller

Üç fazlı dengeli bir hatta S = √3 × L × I × cosφ ÷ (γ × ΔU), tek fazlı hatta ise S = 2 × L × I × cosφ ÷ (γ × ΔU) kullanılır. Güç biliniyorsa akım önce I = P ÷ (√3 × U × cosφ) veya I = P ÷ (U × cosφ) ile bulunur. Araçtaki ΔU, izin verilen yüzdenin gerilimle çarpımıdır.

SembolAnlamıBirim
SGerekli iletken kesitimm²
LKablo uzunluğu (tek yön)m
IYük akımıA
cosφGüç faktörü–
γİletkenlik: bakır 56, alüminyum 35m/Ω·mm²
ΔUİzin verilen gerilim düşümü (% × gerilim)V

Standart kesit sırası şöyledir: 1,5 – 2,5 – 4 – 6 – 10 – 16 – 25 – 35 – 50 – 70 – 95 – 120 – 150 – 185 – 240 mm². Hesaplanan değer bu listedeki bir sonraki büyük değere yuvarlanır.

Örnek hesap

400 V üç fazlı bir hattan 120 m uzaklıktaki 22 kW’lık bir yükü (cosφ = 0,85) bakır kabloyla besleyeceğimizi düşünelim; izin verilen düşüm %3 olsun. Yük akımı I = 22.000 ÷ (√3 × 400 × 0,85) ≈ 37,36 A çıkar. İzin verilen düşüm ΔU = 0,03 × 400 = 12 V’tur. Gerekli kesit S = √3 × 120 × 37,36 × 0,85 ÷ (56 × 12) ≈ 9,82 mm² olur; en yakın üst standart kesit 10 mm²’dir. Bu kesitte gerçek düşüm yaklaşık 11,79 V, yani %2,95’tir ve sınırın içinde kalır.

Tek fazlı bir örnek: 230 V, 16 A, cosφ = 1, 50 m bakır kablo, %3 düşüm. ΔU = 6,9 V olduğundan S = 2 × 50 × 16 × 1 ÷ (56 × 6,9) ≈ 4,14 mm² çıkar ve 6 mm² seçilir; bu kesitte düşüm yaklaşık 4,76 V (%2,07) olur.

Bakır mı, alüminyum mu?

Formülde malzemeyi γ iletkenliği temsil eder. Bakırda 56, alüminyumda 35 m/Ω·mm² alınır; bu yüzden alüminyum kablo aynı akım ve mesafede aynı gerilim düşümü için yaklaşık 1,6 kat daha kalın seçilir (56 ÷ 35). Örnekteki 22 kW’lık hattı alüminyumla kurmak isterseniz aracın iletken alanını değiştirmeniz yeterlidir; kesit 9,82 mm²’den yaklaşık 15,7 mm²’ye çıkar ve standart değer 16 mm² olur. Alüminyum kullanımında bağlantı elemanları ile asgari kesit kuralları ayrıca denetlenmelidir.

Sonucu kullanırken dikkat edilecekler

  • Isınma ayrı bir ölçüttür. Kısa hatlarda gerilim düşümü küçük çıkar ve kesiti asıl akım taşıma kapasitesi belirler; bu değer döşeme şekline, ortam sıcaklığına ve kablo sayısına göre değişir, üretici tablosundan okunmalıdır.
  • İki sonuçtan büyüğünü seçin. Gerilim düşümüne göre bulunan kesit ile akım taşıma kapasitesine göre bulunan kesit karşılaştırılır, büyük olanı kullanılır.
  • Kalkış akımı yüksek motorlarda, ilk anda gerilimin ne kadar düştüğünü ayrıca değerlendirmek gerekir.
  • Uzun ve kalın hatlarda kablo reaktansı etkisini artırır; bu araç yalnızca direnci hesaba katar.
  • Reaktif gücü azaltmak akımı düşürür; ayrıntı için kompanzasyon hesaplama aracına bakın.
Not: Bu araç yalnızca gerilim düşümü ölçütüyle ön boyutlandırma yapar. Akım taşıma kapasitesi, döşeme şekli, kısa devre dayanımı ve kablo üreticisi tabloları ayrıca kontrol edilmelidir; uygulamadan önce proje veya elektrik mühendisi onayı gerekir.

Sık Sorulan Sorular

Kablo kesiti gerilim düşümüne göre nasıl hesaplanır?
Üç fazlı hatta S = √3 × L × I × cosφ ÷ (γ × ΔU), tek fazlı hatta S = 2 × L × I × cosφ ÷ (γ × ΔU) kullanılır. Burada L kablo uzunluğu (m), I akım (A), γ iletkenlik (bakır için 56, alüminyum için 35 m/Ω·mm²) ve ΔU volt cinsinden izin verilen düşümdür. ΔU, izin verilen yüzdenin gerilimle çarpımıdır; örneğin 400 V ve %3 için 12 V.
Tek fazda neden 2 ile çarpılıyor?
Tek fazlı devrede akım hem faz hem nötr iletkeninden geçer; gerilim düşümü gidiş ve dönüş yolunun toplamıdır, bu yüzden uzunluk iki katı alınır. Üç fazlı dengeli sistemde ise hat-hat düşümü için √3 katsayısı kullanılır.
Hesaplanan kesit yeterli mi, başka neye bakmalıyım?
Hayır, bu araç yalnızca gerilim düşümünü kontrol eder. Kablonun taşıyabileceği akım (ısınma), döşeme şekli, aynı kanaldaki kablo sayısı, ortam sıcaklığı, koruma cihazı ve kısa devre dayanımı ayrıca değerlendirilmelidir. Doğru kesit bu ölçütlerin en büyüğünden çıkan değerdir ve kablo üreticisinin tabloları esas alınmalıdır.
İzin verilen gerilim düşümü yüzde kaç olmalı?
Tek bir sayı her tesis için geçerli değildir; aydınlatma gibi hassas devrelerde sınır daha sıkı, diğer devrelerde daha geniş tutulabilir. Araçtaki %3 yalnızca başlangıç için örnek bir değerdir. Projenizin şartnamesindeki veya ilgili yönetmelik ve standarttaki sınırı girin; emin değilseniz elektrik mühendisine sorun.
Bakır yerine alüminyum kullanırsam kesit ne kadar büyür?
Alüminyumun iletkenliği bakırın yaklaşık %62’si kadardır (35 ÷ 56). Aynı düşüm için kesit yaklaşık 1,6 kat (56 ÷ 35) büyür; araç bunu seçtiğiniz malzemeye göre doğrudan hesaplar. Alüminyum iletkenlerde bağlantı ve minimum kesit kuralları ayrıca geçerlidir.
Güç yerine akım girersem sonuç değişir mi?
Akımı biliyorsanız doğrudan girin; araç yük akımını olduğu gibi kullanır. Gücü giriyorsanız akım üç fazda I = P ÷ (√3 × U × cosφ), tek fazda I = P ÷ (U × cosφ) ile bulunur. Her iki durumda da gerilim düşümü hesabında cosφ kullanıldığı için doğru bir değer girmeniz önemlidir.
Sonuç bir projede doğrudan kullanılabilir mi?
Hayır. Bu araç ön boyutlandırma ve kontrol içindir. Gerçek uygulamada seçilen kesit, ilgili yönetmelik ve standartlara göre proje veya elektrik mühendisi tarafından onaylanmalıdır. Elektrikle ilgili diğer hesaplar için güç üçgeni hesaplama aracına da bakabilirsiniz.

Bu araç hangi işletmeler için?

Bu ücretsiz araç, aşağıdaki sektörlerde çalışan işletmelerin müşterilerine sunduğu hesaplamalar için hazırlandı. Siz de bu alanda hizmet veriyorsanız sektörünüze özel web sitesi sayfamıza göz atabilirsiniz.

Aynı alandaki diğer araçlar

Elektrik ve Enerji araçlarının tümü → · Tüm sektör araçları →

Sitenizde de böyle araçlar yayınlayın

Tuba Yazılım olarak Elektrik ve Enerji alanındaki işletmelere Kurumsal Tanıtım Web Sitesi hazırlıyoruz: hızlı açılan, Google ve yapay zekâ aramalarına uyumlu, teklif formlu ve bu sayfadaki gibi hesaplama araçlı siteler. Aracı kendi sitenize de ekleyebiliriz.