Maksimum kalp atış hızı nasıl tahmin edilir?
Maksimum kalp atış hızı, kalbin dakikada ulaşabileceği en yüksek atım sayısıdır ve yaşla birlikte düşer. Gerçeğini ölçmek yorucu bir efor testi gerektirdiği için çoğu kişi yaşa dayalı formüllerle tahmin yapar:
- Klasik: 220 − yaş
- Tanaka: 208 − 0,7 × yaş (2001’de yayımlanan Tanaka ve arkadaşlarının çalışmasına dayanır)
| Yaş | 220 − yaş | Tanaka (208 − 0,7 × yaş) |
|---|---|---|
| 20 | 200 | 194 |
| 30 | 190 | 187 |
| 40 | 180 | 180 |
| 50 | 170 | 173 |
| 60 | 160 | 166 |
| 70 | 150 | 159 |
İki formül 40 yaşta aynı değeri verir; gençte klasik formül daha yüksek, 40 yaşın üzerinde Tanaka daha yüksek sonuç çıkarır. Her ikisi de ortalama bir tahmindir ve bireysel sapma on atım/dk ya da daha fazla olabilir. Küsuratlı sonuçlar (örneğin 183,5) en yakın tam sayıya yuvarlanır.
Karvonen yöntemi: nabız rezervi
Karvonen yöntemi, hedef nabzı salt maksimumun yüzdesi olarak değil, dinlenik nabız ile maksimum nabız arasındaki aralığın (nabız rezervi) yüzdesi olarak hesaplar:
Hedef nabız = dinlenik nabız + yüzde × (maksimum nabız − dinlenik nabız)
Böylece aynı yaştaki iki kişiden dinlenik nabzı daha yüksek olanın hedef değerleri, aynı yoğunluk yüzdesinde daha yüksek çıkar; bölgeler kişinin kendi nabız aralığına göre kayar. Araç, bölgeleri her durumda maksimum nabzın yüzdesi olarak da gösterir; dinlenik nabzı bilmiyorsanız yalnızca bu sütun görünür.
Çalışılmış örnekler
Klasik formül (sayfanın varsayılan değerleri): 35 yaşında biri için maksimum nabız 220 − 35 = 185, dinlenik nabız 65 ise nabız rezervi 185 − 65 = 120’dir. %70 yoğunlukta hedef 65 + 0,70 × 120 = 149 atım/dk. Beş bölge sırasıyla 125–137, 137–149, 149–161, 161–173 ve 173–185 atım/dk olur.
Tanaka formülü (“Örnek değerleri yükle”): 50 yaşında biri için maksimum 208 − 0,7 × 50 = 173; dinlenik nabız 63 ise rezerv 110’dur. %80 yoğunlukta hedef 63 + 0,80 × 110 = 151 atım/dk; üçüncü bölge 140–151, dördüncü bölge 151–162 atım/dk çıkar.
Beş nabız bölgesi ve genel amaçları
| Bölge | Yoğunluk | Genel amaç |
|---|---|---|
| 1 · Çok hafif | %50–60 | Isınma, soğuma ve aktif dinlenme; çok rahat tempo |
| 2 · Hafif | %60–70 | Temel dayanıklılık; konuşarak sürdürülebilecek rahat tempo |
| 3 · Orta | %70–80 | Aerobik kondisyonu geliştirme; tempolu ama sürdürülebilir |
| 4 · Sert | %80–90 | Zorlu tempo; konuşmak güçleşir, süre kısalır |
| 5 · Çok sert | %90–100 | Çok kısa süreli en yüksek şiddet; uzun süre sürdürülemez |
Bölge adları ve yüzde aralıkları kaynağa göre değişebilir; bu sayfadaki beşli ayrım yaygın kullanılan genel bir düzendir. Bölge sınırındaki değer iki komşu bölgede ortak yazılır.
Dinlenik nabız nasıl ölçülür?
En tutarlı değeri sabah uyandığınızda, yataktan kalkmadan alırsınız. Bileğinizin ya da boynunuzun yanındaki nabzı 60 saniye sayın (30 saniye sayıp ikiyle çarpmak da olur) ve birkaç gün art arda ölçüp ortalamasını alın. Kafein, kötü uyku, stres, hastalık ve alkol dinlenik nabzı yükseltebilir; bu nedenle olağan dışı bir gündeki ölçümü kullanmayın.
Bölgeleri kullanırken dikkat edilecekler
- Konuşma testi: Rahatça cümle kurabiliyorsanız tempo genellikle alt bölgelerdedir; konuşmak güçleşiyorsa şiddet artmıştır. Nabız bandı ya da saat yoksa bu test kaba bir rehberdir.
- Sıcak, nem ve yorgunluk aynı tempoda nabzı yükseltir; bölgeleri o günkü koşula göre yorumlayın.
- Nabzı etkileyen bir ilaç kullanıyorsanız formüller sizin için geçerli olmayabilir; hekiminize sorun.
- Tempo takibi için koşu tempo hesaplama aracını nabız bölgeleriyle birlikte kullanabilirsiniz.
