Bu araç neyi hesaplıyor?
Araç, odanın ölçülerinden klimanın faturanıza tek başına kaç lira eklediğini bulmaya çalışır. Sırayla soğutma yükünü, klimanın elektrik gücünü, aylık kWh tüketimini ve son olarak enerji bedeli, dağıtım bedeli, Enerji Fonu, belediye tüketim vergisi ve KDV dahil fatura tutarını hesaplar. Klimalı ve klimasız fatura arasındaki fark, klimanın maliyetidir.
Hesap adımları
- Soğutma yükü: alan × tavan oranı (tavan ÷ 2,6) × (güneş katsayısı + yalıtım katsayısı × sıcaklık farkı) × kat çarpanı; buna odadaki kişi başına 100 W ve metrekare başına 4 W cihaz ve aydınlatma ısısı eklenir.
- Kullanım saatlerinde sıcaklık: Klima tepe sıcaklıkta değil, ortalama sıcaklıkta çalışır. Araç tepe değerin 3 °C altını alır; günde 8 saatten uzun çalışmalarda serin saatler de dahil olacağından her ek saat için 0,4 °C daha düşürür.
- Verim: 35 °C’de inverter için 3,5, sabit devirli için 2,7 (aç-kapa kaybıyla 0,93 ile çarpılır); dışarısı her derece ısındıkça verim yüzde 2,5 azalır. Elektrik gücü = soğutma yükü ÷ verim.
- Fatura: aylık kWh, tarifenin kademelerine göre bölünür; dağıtım bedeli tüm kWh’e uygulanır, ardından fon, belediye tüketim vergisi ve KDV eklenir.
Fatura kalemleri ne anlama gelir?
Aktif enerji bedeli tükettiğiniz elektriğin kendisidir; kademeli tarifede sınıra kadar düşük, aşan kısım yüksek fiyatla hesaplanır. Dağıtım bedeli şebekeden eve ulaştırma karşılığıdır ve her kWh için eklenir. Enerji ve dağıtım toplamının üzerine Enerji Fonu ile belediye tüketim vergisi ve bunların toplamına KDV gelir. Oranlar ve fiyatlar zamanla değişebildiği için araçta hepsi düzenlenebilir ve “örnek” olarak işaretlidir.
Örnek hesap
30 m²’lik, üst kattaki, güney cepheli ve orta yalıtımlı bir oda düşünelim; tavan 2,6 m, içeride 3 kişi var, iç hedef 24 °C, dış tepe sıcaklık 38 °C. İnverter klima günde 10 saat, ayda 30 gün çalışıyor; klima dışındaki ev tüketimi 300 kWh. Örnek tarifeyle araç şu sonucu verir: klima ayda yaklaşık 420 kWh çeker (günlük yaklaşık 14 kWh). Ev ve klima birlikte yaklaşık 720 kWh olduğundan 240 kWh düşük, 480 kWh yüksek kademeden faturalanır; dağıtım bedeli 720 kWh’in tamamına uygulanır. Klimalı fatura yaklaşık 3.235 ₺, klimasız (yalnız 300 kWh) fatura yaklaşık 1.119 ₺ çıkar; fark, yani klimanın maliyeti ayda yaklaşık 2.116 ₺’dir. Bu tür bir hesapta tepe yük yaklaşık 6,1 kW olduğundan araç 24.000 BTU’luk bir klimayı da önerir.
Dış sıcaklığa göre örnek karşılaştırma
| En yüksek dış sıcaklık | Günlük tüketim | Aylık tüketim | Klima maliyeti (örnek tarife) |
|---|---|---|---|
| 30 °C | 6,1 kWh | 184 kWh | 929 ₺ |
| 35 °C | 10,7 kWh | 322 kWh | 1.620 ₺ |
| 40 °C | 16,5 kWh | 494 kWh | 2.490 ₺ |
| 45 °C | 23,9 kWh | 718 kWh | 3.616 ₺ |
Tablo, yukarıdaki örnek odanın girdileriyle hazırlandı. Sıcaklık 30 °C’den 40 °C’ye çıkınca tüketim yaklaşık 2,7 kat artıyor. Bu örnekte ev tüketimi zaten kademe sınırının üstünde olduğundan klimanın her kWh’i yüksek kademeden (yaklaşık 5,04 ₺/kWh) faturalanıyor ve maliyet de aynı oranda yükseliyor.
Faturayı düşürmek için
- Termostatı iki derece yükseltmek, tüketimi araçta görebileceğiniz kadar azaltır.
- Güneş alan camlara perde veya jaluzi takmak ve kapı-pencereyi kapalı tutmak ısı yükünü düşürür.
- Filtreleri temizleyin, dış ünitenin önünü açık tutun; yıllık bakım verimi korur.
- Oda büyüklüğüne uygun kapasite seçin: klima BTU hesaplama.
- Ev tüketiminizi kademe sınırının altında tutabilirseniz kWh başına maliyet belirgin biçimde azalır.
