Seramik ve fayans metrajı nasıl hesaplanır?
Metraj üç adımda yapılır. Önce kaplanacak net alanı bulursunuz. Sonra bunu bir plakanın alanına bölerek adedi hesaplarsınız; plaka alanı, en ve boyun santimetre cinsinden çarpımının 10.000’e bölünmesidir. Son olarak kesim ve kırılma için fire payı eklersiniz. Seramik ve fayans kutuyla satıldığından alacağınız miktar her zaman kutunun katıdır; bu yüzden fireli adedi kutudaki adede bölüp yukarı yuvarlamak gerekir. Araç bu adımların hepsini gösterir.
Zemin ve duvar hesabındaki fark
| Zemin | Duvar | |
|---|---|---|
| Alan | En × boy | Çevre × kaplanacak yükseklik |
| Düşülecek yerler | Küvet, duş teknesi, sabit dolap altı | Kapı, pencere, kaplanmayacak yüzeyler |
| Fire | Düz döşemede düşük, çaprazda yüksek | Köşe, delik ve üst-alt kesimler nedeniyle çoğu zaman biraz yüksek |
| Ek malzeme | Süpürgelik (oda çevresi kadar) | Köşe profili, bordür ya da listelo |
Fire payı için genel çerçeve
| Döşeme durumu | Yaygın fire aralığı |
|---|---|
| Düz döşeme, düzgün ve büyük bir oda | %5–10 |
| Duvar fayansı | %10 civarı |
| Çapraz (45°) döşeme | %10–15 |
| Küçük plaka, mozaik, çok kesimli dar ve köşeli alan | %10–15 |
Bu aralıklar genel uygulamaya dayanan yaklaşık değerlerdir; ustanızın deneyimi ve ürünün kırılganlığı fireyi değiştirebilir.
Örnek hesap
4 m × 3,5 m bir zemin, 60 × 60 cm plaka, %10 fire ve kutuda 4 adet olsun. Net alan 4 × 3,5 = 14 m²; plaka alanı 0,36 m². Firesiz adet 14 ÷ 0,36 = 38,89, yani 39 plaka eder. Fire eklenince alan 15,4 m² olur ve 15,4 ÷ 0,36 = 42,78 bulunur; yukarı yuvarlayınca 43 plaka gerekir. Kutuda 4 plaka olduğundan 43 ÷ 4 = 10,75, yani 11 kutu alınır; bu 44 plaka ve 15,84 m² eder. Firesiz ihtiyaçtan yaklaşık 5 plaka fazladır; bu fazlalık kesim firesi ve ileride kırılan parça için yedek olarak kalır.
Duvar örneği: 2 m × 1,8 m bir banyoda duvar 2,4 m yüksekliğe kadar kaplanacak; çevre 2 × (2 + 1,8) = 7,6 m, brüt alan 7,6 × 2,4 = 18,24 m². Kapı ve pencere için 2,9 m² düşülünce net alan 15,34 m² kalır. 30 × 60 cm plaka (0,18 m²) ve %10 fireyle 15,34 × 1,1 ÷ 0,18 = 93,7, yani 94 plaka gerekir; kutuda 8 plaka varsa 12 kutu (96 plaka) alınır.
Kutu başına m² ile hesap ve büyük ebatlar
Kutudaki adedi bilmiyor, yalnızca kutu başına m² değerini biliyorsanız o değeri girin; bu durumda kutu sayısı fireli alanın kutu m²’sine bölünmesiyle bulunur. Yukarıdaki zemin için 15,4 ÷ 1,44 = 10,69, yani yine 11 kutu çıkar. Büyük ebat plakalarda kutuda çok az plaka bulunur: 120 × 60 cm bir plaka 0,72 m²’dir ve kutuda genellikle iki adet olur. Bu durumda kutu yuvarlaması az sayıda plakayla yapıldığı için fazlalık daha az, ama her kesimde kaybedilen parça daha büyüktür; büyük plakada kesim planını ustayla önceden yapmak fireyi düşürür.
Derz ve satın alma ipuçları
- Derz payı fireye dahildir. Derz plaka başına düşen alanı çok az büyütür; 60 × 60 cm plakada 3 mm derz adedi yaklaşık %1 azaltır. Araç bunu ayrıca hesaplamaz, fire payı bu farkı karşılar.
- Aynı partiden alın. Farklı partilerde ton ve ölçü farkı olabilir; kutu etiketindeki parti ya da ton bilgisini kontrol edin.
- Yedek ayırın. İleride kırılan bir plakayı aynı üründen bulmak zor olabilir; bir iki kutu yedek bırakmak işe yarar.
- Ölçüleri iki kez kontrol edin. Nişler, kolonlar ve basamaklar alanı değiştirir; bunları ayrı hesaplayıp ekleyin ya da çıkarın.
- Duvarları boyayacaksanız boya miktarı hesaplama aracını da kullanabilirsiniz.
