ALES puanı nasıl hesaplanır?
ÖSYM’nin 2026 ALES kılavuzuna göre sınav 50 sayısal ve 50 sözel sorudan oluşur. Her testte net = doğru − yanlış ÷ 4 bulunur. Netler, her test için o sınava girenlerin ortalaması ve standart sapmasıyla ortalaması 50, standart sapması 10 olan standart puana çevrilir. Standart puanlardan üç ağırlıklı puan (AP) üretilir; ağırlıklar aşağıdaki tablodadır. Son adımda AP, 70 + 30 × [2(AP − X) − S] ÷ [2(B − X) − S] formülüyle 100 üzerinden ALES puanına çevrilir; X ağırlıklı puanların ortalaması, S standart sapması, B en büyüğüdür.
| Puan türü | Sayısal test ağırlığı | Sözel test ağırlığı |
|---|---|---|
| ALES Sayısal Puanı | 0,75 | 0,25 |
| ALES Sözel Puanı | 0,25 | 0,75 |
| ALES Eşit Ağırlık Puanı | 0,50 | 0,50 |
Ortalama ve standart sapma neden önemli?
Bu araç için bulabildiğimiz en güncel ÖSYM ALES sayısal bilgiler belgesi 2017 Sonbahar dönemine aittir; o dönemin sınav yapısı ve ağırlıkları bugünküyle aynıdır (50 + 50 soru, 0,75 – 0,25). Belgede “ortalama” ve “standart sapma” yazar, doğru sayısı mı net mi olduğu belirtilmez. Aynı dönemin değerlendirme raporundaki test ortalamaları (18,59 ve 30,37) bu değerlerden yüksek olduğu için belgedekilerin net ortalaması olduğu düşünülür; araç onları net olarak, yalnızca örnek varsayılan değer biçiminde kullanır.
| 2017-ALES Sonbahar | Soru | Ortalama | Standart sapma |
|---|---|---|---|
| Sayısal testi | 50 | 17,07 | 12,01 |
| Sözel testi | 50 | 27,82 | 9,74 |
Sayısal test o dönemde belirgin biçimde daha zordu (ÖSYM raporunda ortalama güçlük 0,37’ye karşılık 0,61). Bu yüzden 32 net, sayısal testte 50 + 10 × (32 − 17,07) ÷ 12,01 ≈ 62,43 standart puan verirken sözel testte yalnızca 50 + 10 × (32 − 27,82) ÷ 9,74 ≈ 54,29 verir. Güncel dönemin değerleri farklı olabilir; elinizde kendi sınavınızın ya da deneme sınavınızın ortalama ve standart sapması varsa kutulara onları yazın.
Çalışılmış örnek
Sayısalda 34 doğru 8 yanlış, sözelde 40 doğru 8 yanlış yapan bir aday düşünelim. Netler 34 − 8 ÷ 4 = 32,00 ve 40 − 8 ÷ 4 = 38,00. Tablodaki değerlerle standart puanlar: sayısal ≈ 62,43, sözel için 50 + 10 × (38 − 27,82) ÷ 9,74 ≈ 60,45. ALES Sayısal Puanı için AP = 0,75 × 62,43 + 0,25 × 60,45 = 61,94. X = 50, S için 9 (tahmin) ve B için her iki testte 50 net yapan adayın AP’si olan 76,26 alınırsa puan 70 + 30 × (2 × 11,94 − 9) ÷ (2 × 26,26 − 9) = 70 + 30 × 14,88 ÷ 43,52 ≈ 80,26 çıkar. Aynı netlerle Eşit Ağırlık puanı yaklaşık 80,11, Sözel puan yaklaşık 79,95 olur. S ve B’yi biraz değiştirmek Sayısal puan tahminini yaklaşık 79,8 ile 81,2 arasında oynatır.
Varsayımları nasıl seçmeli?
- S: İki standart puanın ağırlıklı ortalamasının standart sapmasıdır; testler ilişkisizse yaklaşık 7,1 (eşit ağırlık) ya da 7,9 (0,75 – 0,25 ağırlık), tam ilişkiliyse 10 olur. Gerçek değeri yalnızca ÖSYM bilir.
- B (en yüksek aday): Tam puanlı adayın AP’si üst sınırdır; gerçek en büyük AP genelde biraz düşüktür. B küçüldükçe 70 puanın üzerindeki adayların puanı yükselir.
- Ağırlıklar: Kılavuzdaki 0,75 değerini kutuda değiştirebilirsiniz; Eşit Ağırlık her zaman 0,50 – 0,50’dir.
- Sınav süresi ve geçerlilik: Kılavuza göre sınav 150 dakikadır ve sonuç açıklandığı tarihten itibaren 5 yıl geçerlidir.
Lisansüstü başvurularda ALES puan şartları ve ağırlıkları üniversiteden üniversiteye değişir; kılavuzda 55 puanlık alt sınır (lisans diplomasıyla doktora için 80) belirtilir, ancak programlar daha yüksek şart koyabilir. Netlerinizi ders ders görmek için net hesaplama, kamu personeli sınavı için KPSS puan hesaplama araçlarına bakabilirsiniz.
