AYT puanı ve alan puanları nasıl hesaplanır?
YKS’de lisans programlarında kullanılan puan türleri SAY, SÖZ, EA ve DİL’dir; her biri TYT ile AYT (DİL için YDT) sonuçlarının birleşiminden oluşur. Her testin neti doğru − yanlış ÷ 4 ile bulunur. ÖSYM bu netleri, o yılki aday grubunun (2021 YKS Değerlendirme Raporu’na göre son sınıfta okuyan adayların) ortalaması ve standart sapmasıyla standart puana çevirir, test ağırlıklarıyla birleştirir ve 100–500 aralığına dönüştürür. ÖSYM’nin açıklamasına göre bu puan türlerinde TYT’nin katkısı %40’tır. Ortalama ve standart sapma sınavdan sonra bilindiği için kesin puanı önceden hesaplamak mümkün değildir; araç, ağırlıklara dayanan doğrusal bir tahmin yapar.
Puan türlerinde test ağırlıkları
ÖSYM’nin 2021 YKS Değerlendirme Raporu’nda yayımlanan ağırlıklar aşağıdadır; ağırlıkların güncel yıl için aynı kalıp kalmadığını YKS kılavuzundan teyit edin.
| Puan türü | TYT | AYT / YDT testleri |
|---|---|---|
| SAY | %40 | Matematik %30 + Fen Bilimleri %30 (Fizik, Kimya, Biyoloji %10’ar) |
| EA | %40 | Matematik %30 + Türk Dili ve Edebiyatı–Sosyal Bilimler-1 %30 |
| SÖZ | %40 | Edebiyat–Sosyal Bilimler-1 %30 + Sosyal Bilimler-2 %30 |
| DİL | %40 | Yabancı Dil Testi (YDT) %60 |
Araç nasıl tahmin ediyor?
Araç iki ara değer hesaplar. TYT bölümü = 100 + Σ net × katsayı (3,3 / 3,4 / 3,3 / 3,4; ayrıntısı TYT puan hesaplama sayfasında). AYT bölümü: iki AYT testinin her biri bölümün yarısını oluşturduğundan net başına 400 × 0,5 ÷ 40 = 5 puan; DİL’de 80 soruluk YDT bölümün tamamı olduğundan 400 ÷ 80 = 5 puan. Alan puanı = %40 × TYT bölümü + %60 × AYT bölümü. ÖSYM’nin puan türleri TYT, SAY, SÖZ, EA ve DİL olduğundan bu bölümler yalnızca hesabı göstermek için ara değerdir. Katsayılar tahmini ve örnektir; araçtaki “Katsayıları kendim ayarlamak istiyorum” kutusuyla değiştirebilirsiniz.
Çalışılmış örnek (SAY)
Aday AYT Matematikte 25 doğru 6 yanlış, AYT Fen Bilimlerinde 20 doğru 8 yanlış yapmış olsun; TYT netleri Türkçe 28,5, Sosyal Bilimler 13, Temel Matematik 23, Fen Bilimleri 10,75.
- AYT Matematik: 25 − 6 ÷ 4 = 23,5 net; AYT Fen Bilimleri: 20 − 8 ÷ 4 = 18 net; toplam 41,5 net.
- AYT bölümü: 100 + 5 × 41,5 = 307,50.
- TYT bölümü: 100 + 28,5 × 3,3 + 13 × 3,4 + 23 × 3,3 + 10,75 × 3,4 = 350,70 (TYT sayfasındaki örnekle aynı).
- SAY puanı: 0,4 × 350,70 + 0,6 × 307,50 = 140,28 + 184,50 = 324,78.
Diploma notu 83,75 ise OBP 418,75, katkı 418,75 × 0,12 = 50,25 puandır ve tahmini yerleştirme puanı 324,78 + 50,25 = 375,03 olur. Sayfa ilk açıldığında araç da bu değerleri gösterir.
OBP katkısı ve yerleştirme puanı
ÖSYM’nin 2026-YKS sıkça sorulan sorularına göre diploma notu 5 ile çarpılarak OBP bulunur; OBP 0,12 katsayısıyla çarpılıp sınav puanlarına eklenerek yerleştirme puanları hesaplanır. Bir önceki yıl bir programa yerleştirilen adaylarda katsayı yarıya düşürülür; araçta bunun için ayrı bir kutu vardır. Diploma notundan OBP’yi ayrıntılı görmek için OBP hesaplama aracını kullanabilirsiniz. Katsayıyı ve özel durumları her yıl güncel kılavuzdan teyit edin.
Dikkat edilecekler
- Hesaplanma koşulu: ÖSYM’ye göre TYT’de Temel Matematik veya Türkçe testinden, ayrıca puan türünü oluşturan AYT/YDT testlerinden en az birinden 0,5 net gerekir.
- Test içi ağırlıklar: Fen Bilimleri testindeki Fizik (14 soru), Kimya (13) ve Biyoloji (13) dersleri %10’ar ağırlık taşıdığından net başına katkıları küçük farklarla ayrışır; araç test düzeyinde ortalama kullanır.
- Standart puan: Aynı net, sınavın zorluğuna göre farklı yıllarda farklı puan getirebilir; bu yüzden tahmin resmî puandan sapar.
- Net kuralı: Boş sorular nete etki etmez; her dört yanlış bir doğruyu götürür. Tüm sınavlar için net hesaplama aracına bakabilirsiniz.
