Kira artışı nasıl hesaplanır?
Yeni kira, eski kiranın artış oranıyla çarpılmasıyla bulunur: yeni kira = eski kira × (1 + oran ÷ 100). 20.000 ₺ kira %30 artarsa yeni kira 20.000 × 1,30 = 26.000 ₺ olur. Aylık artış yeni kira ile eski kira arasındaki farktır (6.000 ₺); yıllık fark bunun 12 katıdır (72.000 ₺). Araç, her yılın sonucunu kuruşa yuvarlayarak üç yıllık bir tablo çıkarır. 2. ve 3. yıl için ayrı oran girebilirsiniz; boş bırakırsanız 1. yılın oranı kullanılır.
Yasal çerçeve: TBK md.344
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 344. maddesi, konut kiralarında yenilenen kira döneminde uygulanacak kira bedelinin, TÜFE’deki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçemeyeceğini düzenler. TÜİK bu oranı her ay yayımladığı TÜFE bülteninde “12 aylık ortalamalara göre değişim” olarak verir. Kanun zaman zaman geçici düzenlemelerle de değiştirilmiştir; bu yüzden artışın yapılacağı tarih için geçerli kuralı güncel mevzuattan doğrulayın.
İşyeri kiralarında artışın nasıl belirleneceği sözleşmeye, kiralananın niteliğine ve uygulamaya göre değişebilir. Sözleşmenizde başka bir ölçüt ya da sabit bir oran yazıyorsa hangisinin geçerli olacağı somut olaya bağlıdır. Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık değildir.
Çalışılmış örnek
Mevcut kira 20.000 ₺ olsun. 1 Mart 2027’de başlayan dönem için artış %30, sonraki iki yıl için sırasıyla %25 ve %20 varsayılsın (hepsi örnek oranlardır). Sonuç şöyledir:
| Dönem | Oran | Aylık kira | Yıllık toplam | Eski kiraya göre yıllık fark |
|---|---|---|---|---|
| 1 Mart 2027 – 29 Şubat 2028 | %30 | 26.000,00 ₺ | 312.000,00 ₺ | 72.000,00 ₺ |
| 1 Mart 2028 – 28 Şubat 2029 | %25 | 32.500,00 ₺ | 390.000,00 ₺ | 150.000,00 ₺ |
| 1 Mart 2029 – 28 Şubat 2030 | %20 | 39.000,00 ₺ | 468.000,00 ₺ | 228.000,00 ₺ |
Kira hiç artmasaydı üç yılda 720.000 ₺ ödenecekti; tabloya göre toplam 1.170.000 ₺ ödenir. Yani üç yıllık toplam fark 450.000,00 ₺’dir. Üçüncü yılın aylık kirası 39.000 ₺’ye ulaştığı için kira yükü başlangıca göre yaklaşık iki katına çıkmıştır.
Artış oranını nereden bulursunuz?
TÜİK her ay TÜFE bültenini yayımlar; kira artışında kullanılan değer, bültendeki 12 aylık ortalamalara göre yüzde değişimdir. Genellikle kira yenileme tarihinden hemen önce açıklanan son bülten esas alınır; hangi ayın verisinin kullanılacağını sözleşmenizden ve güncel uygulamadan doğrulayın. Araçtaki %30 yalnızca örnektir: güncel oranı resmî kaynaktan alıp kutuya yazın.
Artışı gelirinizle ve bütçenizle karşılaştırın
Yeni kira tutarını tek başına değil, aylık gelirinizle birlikte değerlendirmek daha anlamlıdır. Örneğin 26.000 ₺’lik yeni kira, 80.000 ₺’lik aylık gelirin %32,5’ine denk gelir. Kiracıysanız aylık artışı ve yıllık farkı önceden görmek tasarruf planı yapmanıza, ev sahibiyseniz artışı kiracıya açık bir hesapla anlatmanıza yardımcı olur. Hesabı iki tarafın da görebilmesi için “Sonucu kopyala” düğmesiyle paylaşabilirsiniz; oranın dayanağını ve hesabı yazılı paylaşmak sonradan çıkabilecek anlaşmazlık riskini azaltır.
Dikkat edilecekler
- Sözleşmeyi okuyun. Artış maddesi, ödeme tarihi ve süre gibi özel şartlar hesabı etkileyebilir.
- Zamanlama: Artış genellikle yeni kira döneminin başında uygulanır; tarih alanı dönem sınırlarını görmenize yardım eder.
- Gelecek oranlar tahmindir. Sonraki yılların TÜFE verisi bilinmediği için tablo bütçe planlaması içindir, taahhüt değildir.
- Yıllık farkı bütçeye yansıtın. Aylık artış küçük görünse bile 12 ayla çarpıldığında yıllık yük belirginleşir.
- Kiracılıktan ev sahipliğine geçmeyi düşünüyorsanız kredi taksit ve tapu harcı araçlarıyla maliyeti karşılaştırabilirsiniz.
