Duvar için tuğla veya briket adedi nasıl hesaplanır?
Hesap dört adımda yapılır. Önce duvarın brüt alanı (uzunluk × yükseklik) bulunur ve kapı ile pencere boşlukları çıkarılarak net alan elde edilir. Sonra bir birimin duvardaki yüzü, derz payıyla birlikte hesaba katılır: bir tuğla, kendi boyu ve yüksekliğine bir derz kalınlığı eklenmiş alan kaplar. 1 m² (10.000 cm²) duvara düşen adet bu yüzden 10.000 ÷ ((boy + derz) × (yükseklik + derz)) olur. Net alan bu değerle çarpılınca firesiz adet, fire payı eklenince sipariş adedi bulunur.
Örnek ebatlar ve metrekareye adet
| Birim | Duvar yüzü (boy × yükseklik) | Kalınlık | Derz | Adet/m² |
|---|---|---|---|---|
| Yatay delikli tuğla 8,5 cm | 19 × 19 cm | 8,5 cm | 1 cm | 25 |
| Yatay delikli tuğla 13,5 cm | 19 × 19 cm | 13,5 cm | 1 cm | 25 |
| Yatay delikli tuğla 19 cm | 19 × 19 cm | 19 cm | 1 cm | 25 |
| Boş beton briket 19 cm | 39 × 19 cm | 19 cm | 1 cm | 12,5 |
| Gazbeton blok (10 veya 20 cm) | 60 × 25 cm | 10 / 20 cm | 0,3 cm | 6,55 |
Ebatlar yaygın örneklerdir; üreticiye ve bölgeye göre değişebilir, bu yüzden ürünün etiketindeki ölçüleri kullanın veya “özel ölçü” seçeneğiyle kendi değerlerinizi girin. Kalınlık adet hesabını değiştirmez, ama harç hacmini etkiler.
Boy, yükseklik ve kalınlık hesabı nasıl etkiler?
Aracın kullandığı üç ölçünün görevi farklıdır. Boy duvarda yatay uzanan ölçüdür, yükseklik ise düşeydeki ölçüdür; adet hesabı yalnızca bu ikisine ve derze bağlıdır. Kalınlık duvarın kalınlığını belirler ve adedi değil, duvar hacmini, dolayısıyla harç tahminini etkiler. Bu yüzden 8,5, 13,5 ve 19 cm’lik delikli tuğlalar aynı yüz ölçüsüne sahip olduğunda metrekareye aynı adet gerekir; fark duvarın kalınlığında ve harç hacminde ortaya çıkar. Birim duvarda dik veya yatık dizilirse boy ile yüksekliği ona göre girin.
Çalışılmış örnek
8 m uzunluğunda, 2,7 m yüksekliğinde bir duvar: brüt alan 8 × 2,7 = 21,6 m². 1,9 m² kapı ve 1,5 m² pencere boşluğu düşülünce net alan 21,6 − 3,4 = 18,2 m² kalır. 13,5’luk tuğlada 1 m²’ye 25 adet gittiği için net adet 18,2 × 25 = 455’tir. %5 fire ile 455 × 1,05 = 477,75, yukarı yuvarlanınca 478 adet sipariş edilir. Palet başına 100 adet varsayımıyla 5 palet alınır, 22 adet artar.
Harç için duvar hacmi 18,2 × 0,135 = 2,457 m³; bir tuğlanın hacmi 19 × 13,5 × 19 = 4.873,5 cm³ olduğundan 455 tuğla 2,217 m³ eder. Fark yaklaşık 0,240 m³ harçtır; %15 israf payıyla 0,275 m³, yani yaklaşık 275 litre olur.
Pratik ipuçları
- Derz kalınlığını doğru girin: Gazbeton gibi ince derzle örülen bloklarda 1 cm yazarsanız adet bir miktar az çıkar; ürün talimatındaki değeri kullanın.
- Çift sıra (çift cidar) duvarlarda her sırayı ayrı hesaplayıp toplayın.
- Kesimler: Kapı-pencere kenarları, köşeler ve çapraz kesimler fire payını yükseltir; çok kesimli duvarlarda payı artırın.
- Palet yuvarlaması: Palet tam adet satıldığı için genellikle fazla gelir; artan birimleri sonraki işte kullanabilirsiniz.
- Ölçüleri ürünün etiketinden alın: Aynı “13,5’luk tuğla” adıyla satılan ürünlerin ölçüleri üreticiye göre birkaç milimetre farklı olabilir; küçük fark bile büyük duvarlarda adedi değiştirir.
- Duvarın tamamını birden hesaplamayın: Farklı kalınlıkta duvarlar (örneğin dış duvar ve bölme duvarı) için aracı ayrı ayrı çalıştırıp sonuçları toplayın.
- Kapsam dışı: Sıva, hatıl, lento ve bağlantı donatısı hesaba katılmaz; boya miktarı için boya miktarı hesaplama aracına bakabilirsiniz.
