Fitre nedir, hangi bilgiyle hesaplanır?
Fitre (fıtır sadakası), Ramazan Bayramı’nda verilen ve kişi başına belirlenen bir sadakadır. Genel anlatımda kişinin kendisi ve geçimini üstlendiği kişiler adına verildiği söylenir. Kimlerin sorumlu olduğu ve istisnalar mezheplere ve kişisel durumlara göre ayrıntı taşıdığı için araç bunu belirlemez; yalnızca sizin girdiğiniz kişi sayısı ve tutarla çarpma işlemini yapar.
Fitre tutarı nereden öğrenilir?
Fitre miktarını Diyanet İşleri Başkanlığı her yıl duyurur. Miktar, buğday, arpa, hurma ve kuru üzüm gibi ilmihalde anılan ölçülere dayanır ve her yıl değişebilir. Bu nedenle sayfada sabit bir tutar yoktur: kutuya Diyanet’in resmî duyurusundaki güncel rakamı kendiniz yazarsınız. Sayfa açıldığında görünen 100 ₺ yalnızca hesabın nasıl çalıştığını göstermek için konmuş örnektir, duyurulan bir tutar değildir.
Fitre ve fidye arasındaki fark
| Fitre | Fidye | |
|---|---|---|
| Nedir? | Ramazan Bayramı’nda verilen kişi başı sadaka | Tutulamayan oruç günleri karşılığında verilen tutar |
| Hesap | Kişi sayısı × kişi başı tutar | Gün sayısı × günlük tutar (× kişi sayısı) |
| Tutarı kim duyurur? | Diyanet İşleri Başkanlığı (her yıl) | Genellikle bir fitre tutarına eşit olarak duyurulur; güncel duyuruya bakın |
| Araçta girdi | Kişi sayısı, kişi başı fitre | Gün sayısı, günlük fidye, kişi sayısı |
Fidyenin hangi durumlarda gerektiği ve kaç gün için hesaplanacağı kişinin durumuna göre değişir; bu bilgiyi araç vermez, Diyanet veya müftülükten öğrenmeniz gerekir.
Araç hesabı nasıl yapar?
“Fitre” seçeneğinde iki değer girersiniz: kaç kişi adına verileceği ve kişi başı fitre tutarı. Araç bu ikisini çarpar ve toplamı gösterir. “Fidye” seçeneğinde gün sayısı, günlük fidye tutarı ve kişi sayısı istenir; önce gün sayısı ile günlük tutar çarpılarak kişi başı fidye, sonra kişi sayısıyla çarpılarak toplam fidye bulunur. Sonuçlar kuruş hassasiyetinde, yani iki ondalık basamakla gösterilir. Araç sizin yerinize hiçbir tutar belirlemez, kendiliğinden zam veya indirim uygulamaz; kişi ve gün sayıları ise yalnızca tam sayı olarak kabul edilir.
Örnek hesap
Aşağıdaki tutarlar tamamen varsayımsaldır: Diyanet’in duyurusu 100 ₺ olsun. Beş kişilik bir aile için fitre 5 × 100 = 500 ₺ eder; kişi başı tutar 100 ₺’dir. Fidye için günlük tutar da yine örnek olarak 100 ₺ alınırsa, 10 gün için bir kişinin fidyesi 10 × 100 = 1.000 ₺ olur; iki kişi için bu tutar 2.000 ₺’ye çıkar. Gerçek hesapta bu rakamları Diyanet’in güncel duyurusundaki değerlerle değiştirin.
Tutar neden her yıl değişir?
Fitre miktarı sabit bir rakam olarak değil, ilmihaldeki ölçülerin o yılki karşılığı olarak duyurulduğundan her yıl farklı olabilir. Geçen yıl kullandığınız tutarı bu yıl da kullanmak, hesabı yanlış yapmanıza yol açar. Aile içinde bir kişi hesabı yapıyorsa, aracın verdiği sonucu paylaşırken hangi tutarın esas alındığını da not etmek karışıklığı önler.
Doğru hesap için ipuçları
- Tutarı resmî kaynaktan alın: Diyanet İşleri Başkanlığı’nın duyurusunu veya il ve ilçe müftülüğünün açıklamasını esas alın; eski yılın rakamını kullanmayın.
- Kişi sayısını önceden listeleyin: Kimler adına verileceği konusunda emin olmadığınız bir durum varsa sayıyı kesinleştirmeden müftülüğe danışın.
- Fidye için gün sayısını kayıttan çıkarın: Tutamadığınız günleri not ediyorsanız toplamı oradan alın. Kaza orucunu takvime dökmek için kaza orucu planlayıcı aracını kullanabilirsiniz.
- Fitreyi zekâttan ayrı düşünün: İkisinin ölçüsü ve zamanı farklıdır; zekât için zekât hesaplama aracına bakın.
- Sonucu kaydedin: “Sonucu kopyala” düğmesiyle hesabı not alabilir veya aile içinde paylaşabilirsiniz.
