LGS puanı nasıl hesaplanır?
LGS’de her ders testinin neti, MEB kılavuzuna göre doğru sayısından yanlış sayısının üçte biri çıkarılarak bulunur: net = doğru − yanlış ÷ 3. Boş sorular nete etki etmez. Sonra her alt testin neti, sınava giren tüm adayların o testteki ortalaması ve standart sapmasıyla standart puana çevrilir (ortalama 50, standart sapma 10); standart puan ders katsayısıyla çarpılır ve altı ders toplanır (toplam ağırlıklı standart puan, TASP). Son adımda TASP, en küçük puan 100 ve en büyük puan 500 olacak biçimde ölçeklenir. Ortalama, standart sapma ve en küçük/en büyük TASP bütün adayların sonuçlarıyla belli olduğundan kesin LGS puanını önceden hesaplamak mümkün değildir. Bu araç bu yüzden tahmin üretir.
Sınav yapısı ve ders katsayıları
| Ders | Soru | Ağırlık katsayısı | Doğrusal tahminde puandaki payı |
|---|---|---|---|
| Türkçe | 20 | 4 | %29,6 |
| Matematik | 20 | 4 | %29,6 |
| Fen Bilimleri | 20 | 4 | %29,6 |
| T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük | 10 | 1 | %3,7 |
| Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi | 10 | 1 | %3,7 |
| Yabancı Dil | 10 | 1 | %3,7 |
Soru sayıları ve katsayılar MEB’in 2025 Merkezî Sınav Başvuru ve Uygulama Kılavuzu’ndaki değerlerdir; her yıl güncel kılavuzdan teyit edin. Pay sütunu, ders katsayısı × soru sayısının toplama oranıdır: örneğin Türkçe için 4 × 20 = 80, tüm derslerin toplamı 4 × 60 + 1 × 30 = 270 olduğundan 80 ÷ 270 ≈ %29,6. Araçta “katsayıları ben gireyim” seçeneğiyle değerleri değiştirebilirsiniz.
İki tahmin yöntemi
Doğrusal tahmin ortalama ve standart sapma gerektirmez: puan = 100 + 400 × (Σ net × katsayı) ÷ (Σ soru sayısı × katsayı). Her ders katsayısı kadar ağırlıkla ve eşit zorlukta sayılır; hızlı bir fikir verir. Standart puan tahmini ise deneme sınavınızın ya da baz aldığınız sınavın ders ortalamasını ve standart sapmasını girmenizi ister; her ders için standart puan = 50 + 10 × (net − ortalama) ÷ standart sapma bulunur ve katsayılarla toplanır. Resmî ölçekleme tüm adayların en küçük ve en büyük puanını kullandığından araç, en büyük puanı tüm soruların doğru, en küçük puanı tüm netlerin 0 olduğu varsayımıyla ölçekler; sonuç bu yüzden yaklaşıktır.
Çalışılmış örnek (doğrusal tahmin)
Bir öğrenci Türkçede 18 doğru 2 yanlış, Matematikte 15 doğru 3 yanlış, Fen Bilimlerinde 16 doğru 2 yanlış, İnkılap Tarihinde 8 doğru 1 yanlış, Din Kültüründe 9 doğru 1 yanlış ve İngilizcede 8 doğru 1 yanlış yapsın.
- Türkçe: 18 − 2 ÷ 3 ≈ 17,33 net; 4 × 17,33 = 69,33
- Matematik: 15 − 3 ÷ 3 = 14 net; 4 × 14 = 56,00
- Fen Bilimleri: 16 − 2 ÷ 3 ≈ 15,33 net; 4 × 15,33 = 61,33
- İnkılap Tarihi 7,67, Din Kültürü 8,67, İngilizce 7,67 net; katsayı 1 olduğundan toplam 24,00
Ağırlıklı net toplamı 69,33 + 56,00 + 61,33 + 24,00 = 210,67 olur (toplam net 70,67). Tahmini puan 100 + 400 × 210,67 ÷ 270 = 412,10. Sayfa ilk açıldığında araç da bu değeri gösterir. Standart puan yönteminde ise örneğin Türkçe ortalaması 13 ve standart sapması 4 alınırsa (varsayımsal değerler) Türkçe standart puanı 50 + 10 × (17,33 − 13) ÷ 4 ≈ 60,83, katsayıyla çarpılmış hâli 4 × 60,83 ≈ 243,33 olur.
Farklı siteler neden farklı puan gösteriyor?
- Ortalama ve standart sapma: Gerçek değerler sınavdan sonra bilindiğinden siteler önceki yılların ya da deneme sınavlarının değerlerini kullanır; seçilen değerler sonucu değiştirir.
- Ölçek varsayımı: En küçük ve en büyük puanın nasıl varsayıldığı, puanın 100–500 ölçeğindeki konumunu etkiler.
- Katsayılar: Güncel kılavuzla uyuşmayan bir katsayı seti kullanılırsa sonuç kayar.
- Yuvarlama: Net ve puanlar farklı basamağa yuvarlanabilir.
Pratik ipuçları
- Doğrusal tahminde Türkçe, Matematik ve Fen’deki bir net, katsayısı 1 olan derslerdeki bir nete göre dört kat ağırlık taşır; çalışma planınızı buna göre okuyabilirsiniz, ancak derslerin zorluğu da gerçek puanı etkiler.
- Dört seçenekli bir soruda gelişigüzel işaretlemenin beklenen katkısı sıfırdır: 0,25 × 1 − 0,75 ÷ 3 = 0. Hiçbir seçeneği eleyemediğiniz soruda boş bırakmak makul bir tercihtir.
- Tek bir denemenin sonucuna değil, birkaç denemenin tahminine bakın; sonuçların dalgalanması normaldir.
- Netlerinizi ders ders görmek ve diğer sınavlarla karşılaştırmak için net hesaplama aracını kullanabilirsiniz. Üniversite sınavına hazırlanan kardeşiniz için TYT puan hesaplama ve AYT puan hesaplama araçları da vardır.
