İOKBS nedir, kimler girebilir?
İlköğretim ve Ortaöğretim Kurumları Bursluluk Sınavı (İOKBS), Millî Eğitim Bakanlığı’nın merkezî olarak yaptığı ve başarılı öğrencilere burs hakkı tanıyan sınavdır. MEB’in 2026 kılavuzuna göre sınava 5, 6, 7 ve 8. sınıflar, hazırlık sınıfı ile 9, 10 ve 11. sınıf öğrencileri başvurabiliyordu. Başvuru koşulları, kontenjanlar ve tarihler her yıl yeniden duyurulur. Bu sayfadaki araç yalnızca sınavın net ve puan kısmını ele alır; başvuru ve burs şartları için o yılın kılavuzuna bakmanız gerekir.
Sınav yapısı (2026 kılavuzuna göre)
| Sınıf düzeyi | 1. test | 2. test | 3. test | 4. test |
|---|---|---|---|---|
| 5, 6, 7 | Türkçe | Matematik | Fen bilimleri | Sosyal bilgiler ile din kültürü ve ahlak bilgisi |
| 8 ve hazırlık | Türkçe | Matematik | Fen bilimleri | T.C. inkılap tarihi ve Atatürkçülük ile din kültürü ve ahlak bilgisi |
| 9, 10, 11 | Türk dili ve edebiyatı | Matematik | Fen bilimleri (fizik, kimya, biyoloji) | Tarih, coğrafya ile din kültürü ve ahlak bilgisi |
Her testte 20 soru vardır; toplam 80 soru dört seçenekli olarak sorulur ve süre 100 dakikadır. Yapının ve soru sayılarının sonraki yıllarda değişebileceğini unutmayın.
Net nasıl hesaplanır?
Kılavuza göre her testte yanlış cevap sayısının üçte biri doğru cevap sayısından çıkarılır: net = doğru − yanlış ÷ 3. Boş bıraktığınız sorular nete ne ekler ne düşer. Üç yanlış bir doğruyu götürdüğü için seçeneklerden birkaçını eleyemediğiniz bir soruda rastgele işaretlemek beklenen neti artırmaz.
Puan nasıl hesaplanır, araç neyi tahmin eder?
Resmî hesap şu basamaklarla yapılır: her testin neti (ham puan) hesaplanır; sınava giren tüm adayların ortalaması 50, standart sapması 10 olacak biçimde standart puana çevrilir; dört testin standart puanı aynı katsayıyla (3) çarpılıp toplanır; çıkan toplam ağırlıklı standart puan, en düşük puan 100 ve en yüksek puan 500 olacak biçimde yeniden ölçeklenir. Ortalama, standart sapma ve en düşük ile en yüksek toplam puan adayların tamamına bağlı olduğundan, sınavdan önce ya da sonuçlar açıklanmadan kesin puanı hesaplamak mümkün değildir.
Araç bu yüzden kaba bir yaklaşım kullanır: tahmini puan = 100 + 400 × (toplam net − en düşük net) ÷ (en yüksek net − en düşük net). En düşük ve en yüksek net sizin varsayımınızdır; varsayılan değerler 0 ve 80’dir. Sonuç 100 ile 500 arasında tutulur. Resmî puanda her testin zorluğu ayrı hesaba girdiği için, örneğin zor geçen bir testteki net daha değerli olabilir; bu fark araçta yoktur. Sonucu “yaklaşık nerede olabilirim” sorusuna kaba bir cevap olarak görün.
Örnek hesap
5–7. sınıf düzeyinde bir öğrenci Türkçede 17 doğru 3 yanlış, Matematikte 15 doğru 3 yanlış, Fen bilimlerinde 14 doğru 3 yanlış, Sosyal bilgilerde 18 doğru 0 yanlış yaptı. Netleri sırasıyla 17 − 1 = 16, 15 − 1 = 14, 14 − 1 = 13 ve 18’dir; toplam 61 net eder (64 doğru, 9 yanlış, 7 boş). En düşük net 0, en yüksek net 80 varsayıldığında tahmini puan 100 + 400 × 61 ÷ 80 = 405,00 olur. En yüksek netin 75 olacağı varsayılırsa 425,33; 70 varsayılırsa 448,57 çıkar. Aynı netin tahmini puanının varsayıma göre kırk puandan fazla oynayabildiğini bu sonuçlar gösterir. Araç sayfa açıldığında bu örneği gösterir.
Sonucu yorumlarken dikkat edilecekler
- Resmî puan farklı çıkar. Geçerli sonuç, sonuçlar açıklandıktan sonra MEB’in sonuç belgesinde yer alan puandır.
- Burs kazanmak başka bir konudur. Burs, başvuru koşulları, kontenjan ve sınav sonuçlarına birlikte bağlıdır; araç burs kazanıp kazanmayacağınızı söylemez.
- Yıl yıl karşılaştırma yapmayın. Puan her yıl o yılın adaylarına göre oluştuğundan, aynı net farklı yıllarda farklı puana karşılık gelebilir.
- Doğru ve yanlışı ayrı girin. Sadece net bilmek yeterli değildir; boş soru sayısı da araçta görünür ve deneme sınavlarında hangi testte fazla boş bıraktığınızı fark etmenizi sağlar.
- Sınıf düzeyini doğru seçin. Test adları sınıf düzeyine göre değişir; hesaplama mantığı aynıdır.
TYT, AYT, LGS ve KPSS gibi sınavların netini de hesaplamak için net hesaplama aracına bakabilirsiniz.
