Hicri takvim, Miladi takvimden nasıl ayrılır?
Miladi takvim Güneş’in, Hicri takvim ise Ay’ın hareketini izler. Ay’ın evreleri yeni aydan yeni aya yaklaşık 29,5 günde tamamlandığı için Hicri ay 29 ya da 30 gündür; on iki ayın toplamı 354 veya 355 gün eder. Miladi yıl 365 ya da 366 gündür. Aradaki yaklaşık 11 günlük fark yüzünden bir Hicri tarih, Miladi takvimde her yıl 10-11 gün öne çıkar. Yaklaşık her 33 Hicri yıl, 32 Miladi yıla denk gelir. Hicri yıl, Hicret’in yılı olan 622’den sayılır.
Araç hangi yöntemi kullanıyor?
Çeviri, tabular (aritmetik) İslam takvimi ile yapılır. Bu yöntemde Ay gözlenmez; takvim sabit bir kuralla ilerler: tek numaralı aylar 30, çift numaralı aylar 29 gün çeker. 30 yıllık bir döngünün 2, 5, 7, 10, 13, 16, 18, 21, 24, 26 ve 29. yılları artık yıldır ve bu yıllarda son ay Zilhicce 30 gün olur. Başlangıç noktası, 16 Temmuz 622 Cuma gününe (Jülyen takvim) denk gelen 1 Muharrem 1’dir. Miladi taraf Gregoryen takvimle çalışır.
| Sıra | Ay | Gün | Sıra | Ay | Gün |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Muharrem | 30 | 7 | Receb | 30 |
| 2 | Safer | 29 | 8 | Şaban | 29 |
| 3 | Rebiülevvel | 30 | 9 | Ramazan | 30 |
| 4 | Rebiülahir | 29 | 10 | Şevval | 29 |
| 5 | Cemaziyelevvel | 30 | 11 | Zilkade | 30 |
| 6 | Cemaziyelahir | 29 | 12 | Zilhicce | 29 (artık yılda 30) |
Aracı nasıl kullanırsınız?
“Miladi → Hicri” seçiliyken takvimden bir gün seçmeniz yeterlidir. “Hicri → Miladi” seçildiğinde gün, ay ve yıl alanları açılır; ay adını listeden seçer, günü ve yılı yazarsınız. Hicri ayın o yılda 29 gün mü, 30 gün mü çektiği kontrol edilir ve olmayan bir gün (örneğin 30 Safer) yazarsanız uyarı verilir. Sonuçta çevrilen tarihin yanında haftanın günü, Hicri ayın ilk ve son günü, Hicri yılın ilk günü ve yılın artık olup olmadığı listelenir. Bu bilgiler, bir ayın Miladi takvimde hangi günler arasına denk geldiğini görmek için de işe yarar.
Örnek hesap: 20 Mart 2026
Hicri 1447 yılı artık yıldır (355 gün) ve tabular takvimde 27 Haziran 2025’te başlar. İlk sekiz ayın gün toplamı 30 + 29 + 30 + 29 + 30 + 29 + 30 + 29 = 236’dır; 27 Haziran 2025’ten 236 gün sonrası 18 Şubat 2026 olur ve bu gün 1 Ramazan 1447’dir. Ramazan 30 gün sürdüğü için 30 gün sonrası, yani 20 Mart 2026 Cuma günü, 1 Şevval 1447 eder. Aracın örnek girdisi aynı sonucu verir. Bu tarih Diyanet’in 2026 takvimindeki Ramazan Bayramı’nın ilk günüyle aynıdır. Ramazan’ın başlangıcında ise yöntemler ayrılır: araç 1 Ramazan 1447’yi 18 Şubat 2026 gösterirken Diyanet takviminde Ramazan 19 Şubat 2026’da başlamıştır; aradaki bir günlük fark, gerçek Ay’la sabit kural arasındaki farktır.
Pratik ipuçları
- Resmî ve dini işlerde (bayram, kandil, oruç başlangıcı) bu araca değil Diyanet takvimine güvenin; araç bir ön bilgi sağlar.
- Eski belgelerde (vakfiye, tapu, nüfus kaydı) yazılı Hicri tarih bir ön çeviri için uygundur, ancak belgede yazan tarihin hangi takvime göre tutulduğunu kontrol edin.
- Akşam saatlerinde Hicri tarih bir gün ileridir; kandil gecesi gibi günler bu yüzden önceki akşam başlar.
- İki tarih arasındaki gün sayısı için gün hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
- Bayram öncesi yükümlülük hesapları için fitre hesaplama ve zekât hesaplama; tutulamayan oruçların planı için kaza orucu hesaplama araçlarına bakabilirsiniz.
