Not ortalaması nasıl hesaplanır?
Üniversitelerde dönem ve genel not ortalaması, derslerin kredisine göre ağırlıklandırılır. Her dersin harf notu bir katsayıya çevrilir, bu katsayı dersin kredisiyle çarpılır ve çarpımların toplamı toplam krediye bölünür: ortalama = Σ(kredi × katsayı) ÷ Σ kredi. Kredisi yüksek bir ders, düşük kredili bir dersten ortalamaya daha çok etki eder; bu yüzden 5 kredilik bir dersteki FF, 1 kredilik bir dersteki AA’dan daha ağır basar.
Genel ortalamada aynı mantık önceki dönemleri de kapsar. Önceki toplam kredi ile önceki ortalamanın çarpımı bu dönemin puan toplamına eklenir, sonuç da tüm kredilerin toplamına bölünür. Araçta önceki dönem alanlarını doldurursanız hem dönem hem yeni genel ortalamanızı görürsünüz.
Harf notu katsayıları (yaygın örnek tablo)
| Harf notu | Katsayı | 100’lük aralık (örnek) |
|---|---|---|
| AA | 4,0 | 90–100 |
| BA | 3,5 | 85–89 |
| BB | 3,0 | 80–84 |
| CB | 2,5 | 75–79 |
| CC | 2,0 | 70–74 |
| DC | 1,5 | 65–69 |
| DD | 1,0 | 60–64 |
| FD | 0,5 | 50–59 |
| FF | 0 | 0–49 |
Bu tablo yaygın bir örnektir, resmî bir tablo değildir. Bazı kurumlarda FD notu yoktur, aralıklar farklıdır ya da harf notları sınıf başarısına göre (bağıl değerlendirmeyle) verilir. Kesin katsayılar için kurumunuzun yönetmeliğine veya öğrenci bilgi sisteminize bakın.
100’lük notu 4’lük sisteme çevirmek
Elinizde 100 üzerinden bir not varsa önce kurumunuzun not çevirme tablosuyla harf notunuzu bulun, sonra araçtaki listeden o harfi seçin. Tablo her kurumda aynı olmadığı için araç sizin yerinize bir çeviri yapmaz; yukarıdaki aralıklar yalnızca örnektir. Yurt dışı başvurusu, lisansüstü başvuru ya da burs gibi resmî bir amaçla çeviri gerekiyorsa başvuracağınız kurumun açıkladığı güncel tabloyu kullanın.
Örnek hesap
Bu dönem altı ders aldığınızı düşünelim: 4 kredilik ders BA (3,5), 3 kredilik BB (3,0), 3 kredilik AA (4,0), 2 kredilik CB (2,5), 3 kredilik CC (2,0) ve 3 kredilik BB (3,0). Toplam kredi 4 + 3 + 3 + 2 + 3 + 3 = 18’dir. Kredi × katsayı değerleri 14 + 9 + 12 + 5 + 6 + 9 = 55 eder. Dönem ortalaması 55 ÷ 18 = 3,06 (ayrıntılı değer 3,0556) olur.
Daha önce 60 kredi tamamladınız ve genel ortalamanız 2,80 olsun. Önceki puan toplamı 60 × 2,80 = 168’dir. Yeni genel ortalama (168 + 55) ÷ (60 + 18) = 223 ÷ 78 = 2,86, toplam kredi 78 çıkar. Dönem ortalamanız genel ortalamanızın üzerinde olduğu için genel ortalama yaklaşık 0,06 yükselir. Araç bu değerleri sayfa açıldığında örnek olarak gösterir.
Ortalamayı yorumlarken dikkat edilecekler
- Geçmişin ağırlığı büyüktür. 60 kredilik bir geçmişe 18 kredilik bir dönem eklemek ortalamayı yavaş değiştirir; erken dönemlerdeki iyileşme daha etkilidir.
- Tekrar dersler: eski notun silinmesi mi, iki notun da sayılması mı gerektiği kuruma göre değişir. Önceki ortalamayı kendi hesabınızla değil, transkriptinizdeki güncel değerle girin.
- Kredi türü: bazı üniversiteler yerel krediyi, bazıları AKTS’yi esas alır. Hangisi kullanılıyorsa tüm dersler için onu girin.
- Geçti-kaldı veya muaf dersler çoğu kurumda ortalamaya girmez; yönetmeliğinize bakın ve bu dersleri tabloya yazmayın.
- Alt sınırlar: ders geçme, şartlı geçme ve mezuniyet için birçok kurumda belirli ortalama sınırları aranır. Bu sınırlar kuruma göre değiştiği için araç bir eşik göstermez.
- Senaryo deneyin: bu dönemin notlarını değiştirerek hedefinize hangi notlarla ulaşabileceğinizi görebilirsiniz.
Sınav sonuçlarınızı hesaplamak için TYT, AYT, LGS ve KPSS net hesaplama, lise başarınızın yerleştirme puanına etkisi için OBP hesaplama araçlarına bakabilirsiniz.
