💬 WhatsApp ile Yaz 📞 Hemen Ara

Yüzde Hesaplama: Yüzdesi, Oranı, Artış ve Azalış

Dört yaygın yüzde hesabından birini seçin: bir sayının yüzdesi, bir sayının diğerinin yüzde kaçı olduğu, yüzde artış ve azalış, sayıya yüzde ekleme veya çıkarma (ve tersi). Araç sonucu adım adım gösterir; hesap tarayıcınızda yapılır, kayıt gerekmez.

  • Ücretsiz
  • Kayıt yok
  • 4 hesap türü
  • Adımlar görünür
Hangi hesabı yapmak istiyorsunuz?
Yüzdesi alınacak sayı.
%
100’ün üzerindeki yüzdeler de girilebilir.
Yüzdesini öğrenmek istediğiniz sayı.
Karşılaştırma tabanı; sıfır olamaz.
Sıfırdan büyük olmalıdır.
İşlem
%
Yüzde uygulandıktan sonra ulaşılan değer.
Kısaca
  • X’in %Y’si = X × Y ÷ 100; A, B’nin yüzde kaçı = A ÷ B × 100; yüzde değişim = (B − A) ÷ A × 100.
  • Yüzde ekleme çarpanı 1 + Y ÷ 100, çıkarma çarpanı 1 − Y ÷ 100’dür; ters hesapta bu çarpana bölünür.
  • %20 artış ile %20 azalış birbirini götürmez; yüzde puanı da yüzde değişimden farklıdır.

Yüzde nedir, dört temel hesap nasıl yapılır?

Yüzde, bir bütünün yüzde kaçını aldığınızı söyleyen orandır: %18, “yüzde on sekiz” yani 18 ÷ 100 = 0,18 demektir. Günlük hayatta dört soruyla karşılaşırsınız ve hepsi aynı çarpma-bölme işlemine dayanır. Araçtaki dört seçenek bu soruları karşılar: (1) bir sayının yüzdesi, (2) bir sayının ötekinin yüzde kaçı olduğu, (3) iki değer arasındaki yüzde değişim, (4) bir sayıya yüzde ekleme ya da çıkarma ve ters hesap.

Hızlı yüzde tablosu (200 sayısı üzerinde)

YüzdePratik yol200’ün karşılığı
%1100’e böl2
%520’ye böl10
%1010’a böl20
%205’e böl40
%254’e böl50
%502’ye böl100
%754’e böl, 3 ile çarp150

Örnek hesaplar

1) Bir sayının yüzdesi: 850’nin %18’i için 850 × 0,18 = 153 bulunur. Aynı sayıya %18 eklerseniz 1.003, çıkarırsanız 697 olur.

2) Oran: 180 kişilik bir gruptan 45’i anketi cevapladıysa 45 ÷ 180 = 0,25, yani %25’i cevaplamıştır. Geri kalan %75, 135 kişidir.

3) Yüzde değişim: 400’den 500’e çıkış, farkın (100) eski değere (400) oranıdır: %25 artış. Ters yönde, 500’den 400’e düşüş 100 ÷ 500 = %20 azalış eder. Yani artıştan sonra başlangıca dönmek için %25 değil, %20 azalış yeterlidir.

4) Ekleme, çıkarma ve ters hesap: 1.200’e %20 eklerseniz 1.200 × 1,2 = 1.440 olur. Yüzde eklenmiş 1.440’tan %20 çıkarırsanız 1.152 bulursunuz; başlangıç değeri olan 1.200’e dönmezsiniz. Tersten bakınca, %20 artınca 1.440 olan sayı 1.440 ÷ 1,2 = 1.200’dür; %25 azalınca 750 olan sayı da 750 ÷ 0,75 = 1.000’dir.

Yüzde hesabı nerelerde işe yarar?

En sık karşılaşılan durumlar indirim, zam, doluluk ve büyüme oranlarıdır. Etiketi 2.500 olan bir ürüne %30 indirim uygulanırsa 2.500 × 0,7 = 1.750 olur; indirimli değeri bilip etiket değerini bulmak istiyorsanız ters hesap yapılır: 1.750 ÷ 0,7 = 2.500. 48 koltuklu bir salonda 36 kişi varsa doluluk 36 ÷ 48 = %75’tir. 20.000 olan bir değer 24.000’e çıkarsa artış %20’dir. Buradaki rakamlar yalnızca hesabı göstermek için seçilmiş örneklerdir, gerçek bir fiyat veya ücret değildir.

Yüzde puanı ile yüzde farkı

Faiz oranı %40’tan %50’ye çıktığında aradaki fark 10 yüzde puanıdır; bu 10’un eski oran olan 40’a bölümü ise %25 göreli artış eder. Oran %5’ten %4’e inerse 1 yüzde puanı düşmüş, göreli olarak ise %20 azalmıştır. Değer zaten yüzde ise “puan”, iki sayıyı birbirine oranlıyorsanız “yüzde” kavramını kullanın. Yüzde değişim modunda “A ve B zaten yüzde” kutusunu işaretlerseniz iki okumayı birlikte görürsünüz.

Sık yapılan hatalar

  • Yanlış taban: “A, B’nin yüzde kaçı” sorusunda bölen B’dir. Tabanı karıştırmak %25’i %400’e çevirebilir.
  • Ardışık yüzdeler toplanmaz: 100’e %10 zam, ardından %10 zam 110 ve sonra 121 yapar; toplam artış %20 değil %21’dir. Benzer biçimde %20 ve ardından %10 indirim toplamda %28 indirimdir (çarpan 0,8 × 0,9 = 0,72).
  • Dahil tutardan yüzde düşmek: Yüzde eklenmiş bir tutardan ilk sayıyı bulmak için çarpana bölün, yüzdeyi doğrudan çıkarmayın. KDV gibi hesaplar bu kuralla çalışır; ayrıntı için KDV hesaplama aracına bakın.
  • Sıfır tabanı: Sıfırdan başlayan bir artış yüzdeyle ifade edilemez; araç bu durumda uyarı verir.

Kâr marjı ve satış fiyatı gibi ticari yüzde hesapları için kâr marjı ve fiyat hesaplama, vade getirisi için faiz hesaplama araçları kullanılabilir.

Not: Araç matematiksel yüzde hesabı yapar. KDV, vergi, faiz, komisyon veya indirim gibi oranlar mevzuata, sözleşmeye ya da kampanya koşullarına göre belirlenir; sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır ve mali ya da hukuki tavsiye yerine geçmez.

Sık Sorulan Sorular

Bir sayının yüzdesi nasıl hesaplanır?
Yüzdeyi 100’e bölüp sayıyla çarpın: X’in %Y’si = X × Y ÷ 100. Örneğin 850’nin %18’i 850 × 18 ÷ 100 = 153’tür. Kısa yol olarak %10 için sayıyı 10’a, %50 için 2’ye, %25 için 4’e bölebilirsiniz.
A sayısı B’nin yüzde kaçıdır, nasıl bulunur?
A’yı B’ye bölüp 100 ile çarpın: A ÷ B × 100. 45, 180’in 45 ÷ 180 × 100 = %25’idir. Taban her zaman “…’nin yüzde kaçı” denen sayıdır; yani bölen B’dir. A, B’den büyükse sonuç %100’ün üzerinde çıkar, bu normaldir.
Yüzde artış ve azalış nasıl hesaplanır?
Farkı eski değere bölüp 100 ile çarpın: (yeni − eski) ÷ eski × 100. 400’den 500’e çıkış %25 artıştır; 500’den 400’e düşüş %20 azalıştır. Aynı iki sayı yön değiştirince farklı yüzde çıkar; çünkü payda her zaman başlangıç değeridir.
Yüzde puanı ile yüzde farkı arasındaki fark nedir?
İki değer zaten yüzde ise aradaki fark “yüzde puanı”dır; bu farkın başlangıca oranı ise “yüzde değişim”dir. Faiz %40’tan %50’ye çıkarsa fark 10 yüzde puanı, göreli artış ise %25’tir. Haberlerde ve raporlarda bu ikisi sık karıştırılır; hangisinin kastedildiğine dikkat edin.
Fiyata %20 ekleyip sonra %20 düşersem eski fiyata döner miyim?
Hayır. 1.200’e %20 eklemek 1.440 yapar; 1.440’tan %20 düşmek 1.152 verir, çünkü ikinci yüzde artık daha büyük bir sayı üzerinden uygulanır. 1.440’tan 1.200’e dönmek için gereken azalış yaklaşık %16,67’dir. Araç “başlangıç değerine dönmek için” kartında bu oranı gösterir.
%Y eklenince Z oldu, ilk sayıyı nasıl bulurum?
Z’yi (1 + Y ÷ 100)’e bölün. %20 artınca 1.440 olan sayı 1.440 ÷ 1,2 = 1.200’dür. Azalış için çarpan 1 − Y ÷ 100’dür; %25 azalınca 750 olan sayı 750 ÷ 0,75 = 1.000’dir. Sonuçtan yüzde düşmek (ya da eklemek) yanlış sonuç verir.
Sıfıra bölme durumunda ne olur?
Eski değer (A) sıfırsa yüzde değişim, bütün (B) sıfırsa oran tanımsızdır; araç bu durumlarda hesap yapmak yerine uyarı verir. Yüzde 100 çıkarılan bir sayıdan ilk değere ters yoldan ulaşılamaz; bu da aynı sebeple uyarı verir.

Bu araç hangi işletmeler için?

Bu ücretsiz araç, aşağıdaki sektörlerde çalışan işletmelerin müşterilerine sunduğu hesaplamalar için hazırlandı. Siz de bu alanda hizmet veriyorsanız sektörünüze özel web sitesi sayfamıza göz atabilirsiniz.

Aynı alandaki diğer araçlar

Tüm İşletmeler İçin Genel Araçlar araçlarının tümü → · Tüm sektör araçları →

Sitenizde de böyle araçlar yayınlayın

Tuba Yazılım olarak Tüm İşletmeler İçin Genel Araçlar alanındaki işletmelere Kurumsal Tanıtım Web Sitesi hazırlıyoruz: hızlı açılan, Google ve yapay zekâ aramalarına uyumlu, teklif formlu ve bu sayfadaki gibi hesaplama araçlı siteler. Aracı kendi sitenize de ekleyebiliriz.