İşsizlik ödeneği nedir, kimlere ödenir?
İşsizlik ödeneği, 4447 sayılı Kanun uyarınca işini kendi istek ve kusuru dışında kaybeden sigortalıya İşsizlik Sigortası Fonu’ndan yapılan aylık ödemedir; halk arasında işsizlik maaşı denir. Hak için üç şart öne çıkar: iş sözleşmesinin kanunda sayılan nedenlerden biriyle sona ermesi, sözleşme bitmeden önceki son 120 gün hizmet akdine tabi olunması ve son üç yılda en az 600 gün işsizlik sigortası primi ödenmiş olması. Başvuru da iş sona erdikten sonra süresi içinde İŞKUR’a yapılmalıdır.
Ödenek nasıl hesaplanır?
Kanunun 50. maddesine göre günlük ödenek, son dört aylık prime esas kazançlardan bulunan günlük ortalama brüt kazancın yüzde kırkıdır. Bu şekilde bulunan tutar, 16 yaşından büyük işçiler için geçerli aylık brüt asgari ücretin yüzde sekseninden fazla olamaz. Araç ortalama brüt kazancı alır, oranı uygular, tavanla karşılaştırır ve aylık tutarı 30 gün üzerinden gösterir. Prime esas kazanç, brüt asgari ücretin altına inemediği için girdiğiniz tutar bunun altındaysa asgari ücret esas alınır.
Ödeme süresi tablosu
| Son 3 yılda prim ödenen gün | Ödenek süresi |
|---|---|
| 600 gün – 899 gün | 180 gün (6 ay) |
| 900 gün – 1.079 gün | 240 gün (8 ay) |
| 1.080 gün ve üzeri | 300 gün (10 ay) |
600 günden azı ödenek hakkı doğurmaz. Ödenek her ayın beşinde, aylık olarak ödenir; başvuruyu geciktirmek toplam süreyi kısaltabilir.
2026 tavanı ve damga vergisi
2026 brüt asgari ücreti 33.030 ₺ olduğundan aylık tavan 33.030 × %80 = 26.424 ₺ brüttür. Tek kesinti damga vergisidir: 26.424 × binde 7,59 = 200,56 ₺; net aylık ödenek 26.223,44 ₺ olur. Prime esas kazancı brüt asgari ücret düzeyinde olan birinde aylık brüt ödenek 13.212 ₺, damga vergisi 100,28 ₺ ve net ödenek 13.111,72 ₺ çıkar. Bu rakamlar asgari ücretle birlikte her yıl değişir; araçtaki alanlar düzenlenebilir olduğundan yeni bir yıl için değerleri güncelleyebilirsiniz.
Örnek hesap
Son dört ayda ortalama 55.000 ₺ brüt kazanan ve son üç yılda 900 gün prim ödemiş biri düşünelim. Aylık brüt ödenek 55.000 × %40 = 22.000 ₺’dir ve tavanın (26.424 ₺) altında kaldığı için aynen uygulanır. Günlük brüt tutar 22.000 ÷ 30 = 733,33 ₺’dir. Damga vergisi 22.000 × binde 7,59 = 166,98 ₺; aylık net ödenek 21.833,02 ₺ olur. Prim günü 900 olduğundan süre 240 gün, yani 8 aydır; toplam net ödenek 8 × 21.833,02 = 174.664,16 ₺’dir. Ortalama kazanç 80.000 ₺ olsaydı %40’ı 32.000 ₺ eder, tavan devreye girer ve aylık net 26.223,44 ₺’de kalırdı.
Başvuru ve ödeme süreci
İşsizlik ödeneği için başvuru e-Devlet üzerinden elektronik ortamda ya da İŞKUR birimine giderek yapılır. İŞKUR, iş sona erdikten sonra 30 gün içinde başvurulmasını ister; geç yapılan başvuruda gecikilen günler toplam ödeme süresinden düşer, aylık tutar değişmez. Başvurular izleyen ayın sonuna kadar sonuçlandırılır ve ödenek her ayın beşinde aylık olarak ödenir. Prim gün sayınızı ve son aylardaki prime esas kazançlarınızı SGK hizmet dökümünüzden görebilirsiniz.
Hesaplarken dikkat edilecekler
- Ortalamayı doğru bulun: Son dört ayın prime esas brüt kazançlarını SGK hizmet dökümünden veya bordrolardan alın; ikramiye gibi kalemler aylara göre farklıysa toplamı dörde bölün.
- Prim gününü kontrol edin: Son üç yıl içinde ödenmiş işsizlik sigortası primi gün sayısı süreyi belirler; 600, 900 ve 1.080 eşikleri arasındaki fark ödeme süresini değiştirir.
- Çalışmaya başlama: Ödenek sürerken gelir getirici bir işe girmek hakkı düşürebilir.
- Kıdem ve ihbar alacaklarınız için kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı araçları, normal maaşın net karşılığı için net maaş hesaplama aracı kullanılabilir.
