Hangi namazda hangi rekâtta sûre okunur? (Hanefî)
Yukarıdaki seçici bu bölümdeki tabloları süzer; tablolar sayfa yüklenirken eksiksiz hazır gelir. “Fâtiha + sûre” her rekâtta Fâtiha’nın ardından bir sûre (ya da üç kısa âyet) okunacağı anlamına gelir.
Beş vaktin özeti
| Vakit | Farz rekât | Fâtiha + sûre okunan farz rekâtları | Yalnız Fâtiha okunan farz rekâtları | Sûre uzunluğu (ilmihal) | Kısa sûrelerle örnek düzen |
| Sabah | 2 | 1. ve 2. rekât | – | Uzun sûreler (tıvâl-i mufassal: Hucurât–Bürûc) | 1. rekâtta Kâfirûn, 2. rekâtta Nasr |
| Öğle | 4 | 1. ve 2. rekât | 3. ve 4. rekât | Uzun sûreler (tıvâl-i mufassal: Hucurât–Bürûc) | 1. rekâtta Mâûn, 2. rekâtta Kevser |
| İkindi | 4 | 1. ve 2. rekât | 3. ve 4. rekât | Orta uzunlukta sûreler (evsât-ı mufassal: Bürûc–Beyyine) | 1. rekâtta Fîl, 2. rekâtta Kureyş |
| Akşam | 3 | 1. ve 2. rekât | 3. rekât | Kısa sûreler (kısâr-ı mufassal: Beyyine–Nâs) | 1. rekâtta Tebbet, 2. rekâtta İhlâs |
| Yatsı | 4 | 1. ve 2. rekât | 3. ve 4. rekât | Orta uzunlukta sûreler (evsât-ı mufassal: Bürûc–Beyyine) | 1. rekâtta Felak, 2. rekâtta Nâs |
Uzunluk ölçüsü Diyanet İlmihali’nde tek başına kılan için sünnet olarak anılır; imam cemaati soğutmamak için duruma göre kısa okuyabilir. Bu sayfadaki sûrelerin hepsi kısa sûrelerdir (Beyyine’den Nâs’a); vâcip olan zamm-ı sûre kısa sûreyle de yerine gelir.
Her namazın rekât rekât düzeni
| Vakit | Namaz | Rekât | 1. ve 2. rekât | 3. ve 4. rekât | Not |
| Sabah | Sünnet (müekked) | 2 | Fâtiha + sûre | – | Birinci rekâtta Kâfirûn, ikinci rekâtta İhlâs okumak sünnettir. |
| Sabah | Farz | 2 | Fâtiha + zamm-ı sûre | – | İki rekâtta da sûre okunur. |
| Öğle | İlk sünnet (müekked) | 4 | Fâtiha + sûre | Fâtiha + sûre | Dört rekâtlık sünnette her rekâtta sûre okunur. |
| Öğle | Farz | 4 | Fâtiha + zamm-ı sûre | Yalnız Fâtiha | 3. ve 4. rekâtta sûre okunmaz. |
| Öğle | Son sünnet (müekked) | 2 | Fâtiha + sûre | – | |
| İkindi | Sünnet (gayr-i müekked) | 4 | Fâtiha + sûre | Fâtiha + sûre | Dört rekâtlık sünnette her rekâtta sûre okunur. |
| İkindi | Farz | 4 | Fâtiha + zamm-ı sûre | Yalnız Fâtiha | 3. ve 4. rekâtta sûre okunmaz. |
| Akşam | Farz | 3 | Fâtiha + zamm-ı sûre | Yalnız Fâtiha (3. rekât) | Üçüncü rekâtta sûre okunmaz. |
| Akşam | Sünnet (müekked) | 2 | Fâtiha + sûre | – | |
| Yatsı | İlk sünnet (gayr-i müekked) | 4 | Fâtiha + sûre | Fâtiha + sûre | Dört rekâtlık sünnette her rekâtta sûre okunur. |
| Yatsı | Farz | 4 | Fâtiha + zamm-ı sûre | Yalnız Fâtiha | 3. ve 4. rekâtta sûre okunmaz. |
| Yatsı | Son sünnet (müekked) | 2 | Fâtiha + sûre | – | |
| Yatsı | Vitir (vâcip) | 3 | Fâtiha + sûre | Üçüncü rekât: Fâtiha + sûre | Üçüncü rekâtta sûreden sonra tekbir alınır ve kunut duâları okunur. |
Cuma, bayram ve teravih namazlarının düzeni ayrıdır; ayrıntı için namaz nasıl kılınır sayfasına bakın. Cemaatle kılarken imama uyan kişi Hanefî mezhebine göre Fâtiha ve sûre okumaz.
Namazda okunan sûreler: Arapça, okunuş ve anlam
Her kartta sûrenin harekeli Arapça metni, Türkçe okunuşu ve kısa anlam özeti âyet âyet yer alır. Aşağıdaki listeden doğrudan bir sûreye gidebilirsiniz.
1Fâtiha Sûresi
7 âyet · Mekkî
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
OkunuşuBismillâhirrahmânirrahîm.
AnlamıRahmet sahibi, çok merhametli Allah’ın adıyla başlıyorum.
ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ
OkunuşuEl-hamdü lillâhi rabbil-âlemîn.
AnlamıHer türlü övgü, bütün âlemlerin Rabbi olan Allah’a mahsustur.
ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
OkunuşuEr-rahmânir-rahîm.
AnlamıO, her şeyi kuşatan rahmet sahibi ve çok merhametlidir.
مَٰلِكِ يَوْمِ ٱلدِّينِ
OkunuşuMâliki yevmid-dîn.
AnlamıHesap ve karşılık gününün (din gününün) sahibidir.
إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ
Okunuşuİyyâke na’büdü ve iyyâke neste’în.
AnlamıYalnız sana kulluk eder, yalnız senden yardım dileriz.
ٱهْدِنَا ٱلصِّرَٰطَ ٱلْمُسْتَقِيمَ
Okunuşuİhdines-sırâtal-müstakîm.
AnlamıBizi dosdoğru yola ilet.
صِرَٰطَ ٱلَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ ٱلْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا ٱلضَّآلِّينَ
OkunuşuSırâtallezîne en’amte aleyhim, gayril-mağdûbi aleyhim ve led-dâllîn. (Âmîn)
AnlamıKendilerine nimet verdiklerinin yoluna ilet; gazaba uğrayanların ve yoldan sapanların yoluna değil.
Not: Namazın her rekâtında okunur. Hanefî mezhebine göre farz namazların ilk iki rekâtında, sünnet, nafile ve vitir namazlarının her rekâtında Fâtiha okumak vaciptir; sûreden önce okunur. Fâtiha’nın sonunda “âmîn” denir. Besmele bu sûrede birinci âyet olarak sayılır.
105Fîl Sûresi
5 âyet · Mekkî
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
BesmeleBismillâhirrahmânirrahîm · sûrenin âyeti sayılmaz; namazda Fâtiha’dan sonra besmelesiz okunur.
أَلَمْ تَرَ كَيْفَ فَعَلَ رَبُّكَ بِأَصْحَٰبِ ٱلْفِيلِ
OkunuşuElem tera keyfe fe’ale rabbüke bi-ashâbil-fîl.
AnlamıRabbinin, fil sahiplerine (Kâbe’ye yürüyen orduya) neler yaptığını görmedin mi?
أَلَمْ يَجْعَلْ كَيْدَهُمْ فِى تَضْلِيلٍۢ
OkunuşuElem yec’al keydehüm fî tadlîl.
AnlamıOnların tuzaklarını ve planlarını boşa çıkarmadı mı?
وَأَرْسَلَ عَلَيْهِمْ طَيْرًا أَبَابِيلَ
OkunuşuVe ersele aleyhim tayran ebâbîl.
AnlamıÜzerlerine sürü sürü kuşlar gönderdi.
تَرْمِيهِم بِحِجَارَةٍۢ مِّن سِجِّيلٍۢ
OkunuşuTermîhim bi-hicâratin min siccîl.
AnlamıO kuşlar, pişmiş çamurdan sert taşlar atıyordu.
فَجَعَلَهُمْ كَعَصْفٍۢ مَّأْكُولٍۭ
OkunuşuFe ce’alehüm ke’asfin me’kûl.
AnlamıSonunda onları, yenip çiğnenmiş ekin yaprağı gibi yaptı.
Not: Kâbe’yi yıkmak için fille Mekke’ye yürüyen Yemen valisi Ebrehe’nin ordusunun akıbetini anlatır. Namazda zamm-ı sûre olarak sık okunan kısa sûrelerdendir; mushaf sırasına uyularak birinci rekâtta Fîl, ikinci rekâtta Kureyş okunması yaygın bir düzendir.
106Kureyş Sûresi
4 âyet · Mekkî
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
BesmeleBismillâhirrahmânirrahîm · sûrenin âyeti sayılmaz; namazda Fâtiha’dan sonra besmelesiz okunur.
لِإِيلَٰفِ قُرَيْشٍ
OkunuşuLi-îlâfi kurayş.
AnlamıKureyş’in (ticaret için) birbirine alışıp anlaşma ve güven içinde bulunması sebebiyle,
إِۦلَٰفِهِمْ رِحْلَةَ ٱلشِّتَآءِ وَٱلصَّيْفِ
OkunuşuÎlâfihim rihleteş-şitâi ves-sayf.
AnlamıKış ve yaz yolculuklarında bu güvenle hareket edebilmeleri sebebiyle,
فَلْيَعْبُدُوا۟ رَبَّ هَٰذَا ٱلْبَيْتِ
OkunuşuFelya’büdû rabbe hâzel-beyt.
AnlamıBu Ev’in (Kâbe’nin) Rabbine kulluk etsinler.
ٱلَّذِىٓ أَطْعَمَهُم مِّن جُوعٍۢ وَءَامَنَهُم مِّنْ خَوْفٍۭ
OkunuşuEllezî et’amehüm min cû’in ve âmenehüm min havf.
AnlamıO ki onları açlıktan kurtarıp doyurdu ve korkudan emin kıldı.
Not: Mekke’de yaşayan Kureyş kabilesine verilen güven ve bolluk nimetini hatırlatır ve Kâbe’nin Rabbine kulluğa çağırır. İlk iki âyetin yorumunda farklı anlatımlar bulunur; yukarıdaki özet yaygın anlayışa göredir.
107Mâûn Sûresi
7 âyet · Mekkî
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
BesmeleBismillâhirrahmânirrahîm · sûrenin âyeti sayılmaz; namazda Fâtiha’dan sonra besmelesiz okunur.
أَرَءَيْتَ ٱلَّذِى يُكَذِّبُ بِٱلدِّينِ
OkunuşuEra’eytellezî yükezzibü bid-dîn.
AnlamıDini (ahiret hesabını) yalanlayanı gördün mü?
فَذَٰلِكَ ٱلَّذِى يَدُعُّ ٱلْيَتِيمَ
OkunuşuFe zâlikellezî yedu’ul-yetîm.
Anlamıİşte o, öksüzü itip kakan,
وَلَا يَحُضُّ عَلَىٰ طَعَامِ ٱلْمِسْكِينِ
OkunuşuVe lâ yehuddu alâ ta’âmil-miskîn.
Anlamıyoksulu doyurmaya teşvik etmeyen kimsedir.
فَوَيْلٌۭ لِّلْمُصَلِّينَ
OkunuşuFe veylün lil-musallîn.
AnlamıYazıklar olsun o namaz kılanlara ki,
ٱلَّذِينَ هُمْ عَن صَلَاتِهِمْ سَاهُونَ
OkunuşuEllezîne hüm an salâtihim sâhûn.
Anlamıonlar namazlarından gafildirler (onu önemsemezler);
ٱلَّذِينَ هُمْ يُرَآءُونَ
OkunuşuEllezîne hüm yürâûn.
Anlamıgösteriş yaparlar
وَيَمْنَعُونَ ٱلْمَاعُونَ
OkunuşuVe yemne’ûnel-mâ’ûn.
Anlamıve en küçük yardımı (mâûn) bile esirgerler.
Not: İnanç, ibadet ve toplumsal sorumluluğun bir arada ele alındığı kısa bir sûredir: namazı gösterişle ya da gaflet içinde kılmak ve ihtiyaç sahibine yardımı esirgemek eleştirilir. Mâûn, “ufak tefek yardım” anlamına gelir.
108Kevser Sûresi
3 âyet · Mekkî
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
BesmeleBismillâhirrahmânirrahîm · sûrenin âyeti sayılmaz; namazda Fâtiha’dan sonra besmelesiz okunur.
إِنَّآ أَعْطَيْنَٰكَ ٱلْكَوْثَرَ
Okunuşuİnnâ a’taynâkel-kevser.
AnlamıBiz sana Kevser’i (çokça hayır ve nimeti) verdik.
فَصَلِّ لِرَبِّكَ وَٱنْحَرْ
OkunuşuFe salli li-rabbike venhar.
AnlamıO hâlde Rabbin için namaz kıl ve kurban kes.
إِنَّ شَانِئَكَ هُوَ ٱلْأَبْتَرُ
Okunuşuİnne şânie-ke hüvel-ebter.
AnlamıAsıl soyu kesik (izi silinecek) olan, sana kin besleyendir.
Not: Diyanet İlmihali’nde zamm-ı sûre için ölçü olarak en küçük sûre diye anılır (üç âyet). Kısa olduğu için ezbere başlanabilecek sûrelerdendir. Kevser sözcüğü “çokluk, bol hayır” anlamındadır; yorumlarda çeşitli anlamlar verilmiştir.
109Kâfirûn Sûresi
6 âyet · Mekkî
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
BesmeleBismillâhirrahmânirrahîm · sûrenin âyeti sayılmaz; namazda Fâtiha’dan sonra besmelesiz okunur.
قُلْ يَٰٓأَيُّهَا ٱلْكَٰفِرُونَ
OkunuşuKul yâ eyyühel-kâfirûn.
AnlamıDe ki: Ey inkâr edenler!
لَآ أَعْبُدُ مَا تَعْبُدُونَ
OkunuşuLâ a’büdü mâ ta’büdûn.
AnlamıBen sizin taptıklarınıza tapmam.
وَلَآ أَنتُمْ عَٰبِدُونَ مَآ أَعْبُدُ
OkunuşuVe lâ entüm âbidûne mâ a’büd.
AnlamıSiz de benim kulluk ettiğime kulluk etmiyorsunuz.
وَلَآ أَنَا۠ عَابِدٌۭ مَّا عَبَدتُّمْ
OkunuşuVe lâ ene âbidün mâ abettüm.
AnlamıBen de sizin taptıklarınıza tapacak değilim.
وَلَآ أَنتُمْ عَٰبِدُونَ مَآ أَعْبُدُ
OkunuşuVe lâ entüm âbidûne mâ a’büd.
AnlamıSiz de benim kulluk ettiğime kulluk edecek değilsiniz.
لَكُمْ دِينُكُمْ وَلِىَ دِينِ
OkunuşuLeküm dînüküm veliye dîn.
AnlamıSizin dininiz size, benim dinim banadır.
Not: Müslümanın inancında ödün vermeyeceğini, herkesin kendi inancından sorumlu olduğunu bildiren bir sûredir. Diyanet İlmihali’ne göre sabah namazının sünnetinin birinci rekâtında Fâtiha’dan sonra Kâfirûn, ikinci rekâtında İhlâs okumak sünnettir.
110Nasr Sûresi
3 âyet · Medenî
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
BesmeleBismillâhirrahmânirrahîm · sûrenin âyeti sayılmaz; namazda Fâtiha’dan sonra besmelesiz okunur.
إِذَا جَآءَ نَصْرُ ٱللَّهِ وَٱلْفَتْحُ
Okunuşuİzâ câe nasrullâhi vel-feth.
AnlamıAllah’ın yardımı ve fetih (zafer) geldiğinde,
وَرَأَيْتَ ٱلنَّاسَ يَدْخُلُونَ فِى دِينِ ٱللَّهِ أَفْوَاجًۭا
OkunuşuVe raeyten-nâse yedhulûne fî dînillâhi efvâcâ.
Anlamıinsanların bölük bölük Allah’ın dinine girdiklerini gördüğünde,
فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ وَٱسْتَغْفِرْهُ ۚ إِنَّهُۥ كَانَ تَوَّابًۢا
OkunuşuFe sebbih bi-hamdi rabbike vestağfirh; innehû kâne tevvâbâ.
AnlamıRabbini överek tesbih et ve O’ndan bağışlanma dile; çünkü O, tövbeleri çokça kabul edendir.
Not: Yardım ve fetih müjdesini; buna karşılık şükür olarak tesbih, hamd ve istiğfarı konu alır. Medine döneminde inen sûrelerdendir.
111Tebbet (Mesed) Sûresi
5 âyet · Mekkî
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
BesmeleBismillâhirrahmânirrahîm · sûrenin âyeti sayılmaz; namazda Fâtiha’dan sonra besmelesiz okunur.
تَبَّتْ يَدَآ أَبِى لَهَبٍۢ وَتَبَّ
OkunuşuTebbet yedâ ebî lehebin ve tebb.
AnlamıEbû Leheb’in elleri kurusun (helâk olsun); zaten kurudu da.
مَآ أَغْنَىٰ عَنْهُ مَالُهُۥ وَمَا كَسَبَ
OkunuşuMâ ağnâ anhü mâlühû ve mâ keseb.
AnlamıMalı ve kazandıkları ona fayda vermedi.
سَيَصْلَىٰ نَارًۭا ذَاتَ لَهَبٍۢ
OkunuşuSeyaslâ nâran zâte leheb.
AnlamıO, alevli bir ateşe girecektir.
وَٱمْرَأَتُهُۥ حَمَّالَةَ ٱلْحَطَبِ
OkunuşuVemraetühû hammâletel-hatab.
AnlamıKarısı da odun taşıyıcı olarak (onunla birlikte).
فِى جِيدِهَا حَبْلٌۭ مِّن مَّسَدٍۭ
OkunuşuFî cîdihâ hablün min mesed.
AnlamıBoynunda hurma lifinden bükülmüş bir ip vardır.
Not: Tebbet ya da Mesed (veya Leheb) adıyla anılır. İslam’a düşmanlık eden Ebû Leheb ve eşi hakkındadır. Namazda zamm-ı sûre olarak okunabilir.
112İhlâs Sûresi
4 âyet · Mekkî
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
BesmeleBismillâhirrahmânirrahîm · sûrenin âyeti sayılmaz; namazda Fâtiha’dan sonra besmelesiz okunur.
قُلْ هُوَ ٱللَّهُ أَحَدٌ
OkunuşuKul hüvallâhü ehad.
AnlamıDe ki: O Allah, tektir.
ٱللَّهُ ٱلصَّمَدُ
OkunuşuAllâhüs-samed.
AnlamıAllah, her şeyden müstağnidir; her şey O’na muhtaçtır (Samed).
لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ
OkunuşuLem yelid ve lem yûled.
AnlamıO doğurmamış ve doğmamıştır.
وَلَمْ يَكُن لَّهُۥ كُفُوًا أَحَدٌۢ
OkunuşuVe lem yekün lehû küfüven ehad.
AnlamıHiçbir şey O’na denk değildir.
Not: Allah’ın birliğini kısaca özetler. Sabah namazının sünnetinin ikinci rekâtında İhlâs okumak sünnet olarak anılır.
113Felak Sûresi
5 âyet · Mekkî
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
BesmeleBismillâhirrahmânirrahîm · sûrenin âyeti sayılmaz; namazda Fâtiha’dan sonra besmelesiz okunur.
قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ ٱلْفَلَقِ
OkunuşuKul eûzü bi-rabbil-felak.
AnlamıDe ki: Sabahın (şafağın) Rabbine sığınırım;
مِن شَرِّ مَا خَلَقَ
OkunuşuMin şerri mâ halak.
Anlamıyarattığı şeylerin şerrinden,
وَمِن شَرِّ غَاسِقٍ إِذَا وَقَبَ
OkunuşuVe min şerri gâsikın izâ vekab.
Anlamıbastırdığı zaman karanlığın (gecenin) şerrinden,
وَمِن شَرِّ ٱلنَّفَّٰثَٰتِ فِى ٱلْعُقَدِ
OkunuşuVe min şerrin-neffâsâti fîl-ukad.
Anlamıdüğümlere üfleyen büyücülerin şerrinden
وَمِن شَرِّ حَاسِدٍ إِذَا حَسَدَ
OkunuşuVe min şerri hâsidin izâ hased.
Anlamıve haset ettiği zaman hasetçinin şerrinden.
Not: Nâs Sûresi ile birlikte “Muavvizeteyn” (sığınma sûreleri) diye anılır. Mekkî mi Medenî mi olduğu konusunda âlimler arasında görüş ayrılığı vardır; burada yaygın kabul verilmiştir.
114Nâs Sûresi
6 âyet · Mekkî
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
BesmeleBismillâhirrahmânirrahîm · sûrenin âyeti sayılmaz; namazda Fâtiha’dan sonra besmelesiz okunur.
قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ ٱلنَّاسِ
OkunuşuKul eûzü bi-rabbin-nâs.
AnlamıDe ki: İnsanların Rabbine sığınırım;
مَلِكِ ٱلنَّاسِ
OkunuşuMelikin-nâs.
Anlamıinsanların hükümdarına,
إِلَٰهِ ٱلنَّاسِ
Okunuşuİlâhin-nâs.
Anlamıinsanların ilâhına,
مِن شَرِّ ٱلْوَسْوَاسِ ٱلْخَنَّاسِ
OkunuşuMin şerril-vesvâsil-hannâs.
Anlamıo sinsi vesvesecinin şerrinden;
ٱلَّذِى يُوَسْوِسُ فِى صُدُورِ ٱلنَّاسِ
OkunuşuEllezî yüvesvisü fî sudûrin-nâs.
Anlamıki o, insanların kalplerine vesvese verir,
مِنَ ٱلْجِنَّةِ وَٱلنَّاسِ
OkunuşuMinel-cinneti ven-nâs.
Anlamı(vesveseci) cinlerden de olur, insanlardan da.
Not: Kur’an’ın son sûresidir; Felak ile birlikte Muavvizeteyn adıyla anılır. Mekkî mi Medenî mi olduğu konusunda görüş ayrılığı vardır; burada yaygın kabul verilmiştir. Mushaf sırasına göre okunacaksa Felak’tan sonra gelir.
2:255Âyetü’l-Kürsî
Bakara 255. âyet · Medenî
ٱللَّهُ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ ٱلْحَىُّ ٱلْقَيُّومُ ۚ لَا تَأْخُذُهُۥ سِنَةٌۭ وَلَا نَوْمٌۭ ۚ لَّهُۥ مَا فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ ۗ مَن ذَا ٱلَّذِى يَشْفَعُ عِندَهُۥٓ إِلَّا بِإِذْنِهِۦ ۚ يَعْلَمُ مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ ۖ وَلَا يُحِيطُونَ بِشَىْءٍۢ مِّنْ عِلْمِهِۦٓ إِلَّا بِمَا شَآءَ ۚ وَسِعَ كُرْسِيُّهُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ ۖ وَلَا يَـُٔودُهُۥ حِفْظُهُمَا ۚ وَهُوَ ٱلْعَلِىُّ ٱلْعَظِيمُ
OkunuşuAllâhü lâ ilâhe illâ hüvel-hayyül-kayyûm; lâ te’huzühû sinetün ve lâ nevm; lehû mâ fîs-semâvâti ve mâ fîl-ard; men zellezî yeşfeu indehû illâ bi-iznih; ya’lemü mâ beyne eydîhim ve mâ halfehüm; ve lâ yühîtûne bi-şey’in min ilmihî illâ bimâ şâ’; vesia kürsiyyühüs-semâvâti vel-ard; ve lâ yeûdühû hıfzuhümâ; ve hüvel-aliyyül-azîm.
AnlamıAllah’tan başka ilâh yoktur; O, ezelî ve ebedî diridir, her şeyi ayakta tutandır. Kendisini ne uyuklama tutar ne uyku. Göklerde ve yerde ne varsa O’nundur. İzni olmadan katında kim şefaat edebilir? O, yaratıkların önlerindekini ve arkalarındakini bilir; onlar ise O’nun dilediğinden fazlasını ilminden kavrayamazlar. Kürsüsü gökleri ve yeri kuşatmıştır; ikisini korumak O’na ağır gelmez. O çok yücedir, çok büyüktür.
Not: Bakara Sûresi’nin 255. âyetidir. Namaz sonrası tesbihatta okunan bölümler arasındadır. Namazda zamm-ı sûre olarak da okunabilir.
2:285-286Bakara Sûresi’nin Son İki Âyeti
Bakara 285-286. âyetler · Medenî
ءَامَنَ ٱلرَّسُولُ بِمَآ أُنزِلَ إِلَيْهِ مِن رَّبِّهِۦ وَٱلْمُؤْمِنُونَ ۚ كُلٌّ ءَامَنَ بِٱللَّهِ وَمَلَٰٓئِكَتِهِۦ وَكُتُبِهِۦ وَرُسُلِهِۦ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍۢ مِّن رُّسُلِهِۦ ۚ وَقَالُوا۟ سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا ۖ غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ ٱلْمَصِيرُ
OkunuşuÂmener-rasûlü bimâ ünzile ileyhi min rabbihî vel-mü’minûn; küllün âmene billâhi ve melâiketihî ve kütübihî ve rusulih; lâ nüferriku beyne ehadin min rusulih; ve kâlû semi’nâ ve ata’nâ ğufrâneke rabbenâ ve ileykel-masîr.
AnlamıPeygamber, Rabbinden kendisine indirilene iman etti; müminler de. Hepsi Allah’a, meleklerine, kitaplarına ve peygamberlerine iman etti. “Peygamberlerinden hiçbirini diğerinden ayırmayız. İşittik ve itaat ettik. Rabbimiz, bağışlamanı dileriz; dönüş yalnız sanadır” dediler.
لَا يُكَلِّفُ ٱللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا ۚ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا ٱكْتَسَبَتْ ۗ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَآ إِن نَّسِينَآ أَوْ أَخْطَأْنَا ۚ رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَآ إِصْرًۭا كَمَا حَمَلْتَهُۥ عَلَى ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِنَا ۚ رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِۦ ۖ وَٱعْفُ عَنَّا وَٱغْفِرْ لَنَا وَٱرْحَمْنَآ ۚ أَنتَ مَوْلَىٰنَا فَٱنصُرْنَا عَلَى ٱلْقَوْمِ ٱلْكَٰفِرِينَ
OkunuşuLâ yükellifüllâhü nefsen illâ vüs’ahâ; lehâ mâ kesebet ve aleyhâ mektesebet; rabbenâ lâ tüâhiznâ in nesînâ ev ahta’nâ; rabbenâ ve lâ tahmil aleynâ ısran kemâ hameltehû alellezîne min kablinâ; rabbenâ ve lâ tühammilnâ mâ lâ tâkate lenâ bih; va’fu annâ, vağfir lenâ, verhamnâ; ente mevlânâ fensurnâ alel-kavmil-kâfirîn.
AnlamıAllah, kimseye gücünün yetmeyeceği bir yük yüklemez. Herkesin kazandığı iyilik kendi lehinedir, işlediği kötülük de kendi aleyhinedir. “Rabbimiz, unutursak ya da yanılırsak bizi sorumlu tutma. Bizden öncekilere yüklediğin ağır yükü bize yükleme. Gücümüzün yetmediği şeyi bize taşıtma. Bizi affet, bağışla, bize merhamet et. Sen bizim Mevlâmızsın; kâfirler topluluğuna karşı bize yardım et” (derler).
Not: Bakara Sûresi’nin sonundaki bu iki âyet, namazda zamm-ı sûre olarak okunabilen duâ içerikli âyetlerdir; bu sayfada isteğe bağlı olarak verilmiştir.
Arapça metin: Osmanî imlâ, Tanzil Projesi metni (tanzil.net). Okunuşlar Türkçe harflerle yaklaşıktır; doğru telaffuz için hocadan dinleyin. Anlamlar, Diyanet İşleri Başkanlığı meali ve ilmihali esas alınarak hazırlanmış meal özetidir; resmî meal değildir, ayrıntı için Diyanet’in yayımladığı mealine bakın. İniş yeri (Mekkî/Medenî) bazı sûrelerde âlimler arasında tartışmalıdır; burada yaygın kabul verilmiştir.
Zamm-ı sûre nedir?
Namazda Fâtiha Sûresi’nin ardından okunan sûre ya da âyetlere zamm-ı sûre denir. Hanefî mezhebine göre farz namazların ilk iki rekâtında, vitir ile sünnet ve nafile namazların her rekâtında Fâtiha’dan sonra bir sûre ya da buna denk âyetler okumak vâciptir. Ölçü olarak en küçük sûre esas alınır: bir kısa sûre, üç kısa âyet ya da üç kısa âyete denk bir uzun âyet yeterlidir. Diyanet İlmihali bu ölçüyü verirken örnek olarak Kevser Sûresi’ni anar. Yani namaz kılmak için ezbere bilinmesi gereken asgari miktar, Fâtiha ile bir kısa sûredir.
Fâtiha’nın namazdaki yeri
Fâtiha, sûreden önce okunur. Tek başına kılan ve imam olan kişi her rekâtın başında besmele çeker, Fâtiha’yı okur ve sonunda “âmîn” der. Zamm-ı sûre ise besmelesiz okunur. İmama uyan kişi Hanefî mezhebine göre Fâtiha ve sûre okumaz; imam sesli okuyorsa dinler, sessiz okuyorsa susar. Diğer mezheplerde imama uyanın okuması konusunda farklı görüşler bulunur; bu yüzden mezhebinize göre bir hocaya danışmanız faydalı olur.
Hangi namazda kaç sûre okunur?
Düzen kısaca şöyledir. Sabah namazının iki rekât farzında ikisinde de Fâtiha ve sûre okunur. Öğle, ikindi ve yatsının dört rekâtlık farzında yalnız ilk iki rekâtta sûre eklenir, üçüncü ve dördüncü rekâtta yalnız Fâtiha okunur. Akşam namazının üç rekâtlık farzında da ilk iki rekâtta sûre vardır, üçüncüde yoktur. Sünnet ve nafile namazların her rekâtında, dört rekâtlık sünnetlerin üçüncü ve dördüncü rekâtları dâhil, Fâtiha’dan sonra sûre okunur. Vitir namazında üç rekâtın hepsinde Fâtiha ve sûre okunur; üçüncü rekâtta sûreden sonra tekbir alınıp kunut duâları okunur. Sesli ya da sessiz okuma konusunda ise tek başına kılan kişi öğle ve ikindide gizli okur; sabah, akşam ve yatsıda sesli ya da gizli okumakta serbesttir.
Sûre seçerken nelere dikkat edilir?
- Mushaf sırası: Diyanet İlmihali’ne göre Fâtiha’dan sonra okunan sûrelerde Kur’an’daki sıraya uymak sünnettir. Birinci rekâtta Kevser okuyup ikinci rekâtta Fîl okumak mekruh sayılır; Fîl’den sonra Kureyş ise sıraya uygundur.
- Uzunluk: İkinci rekâtı birincisinden uzun tutmamak gerekir. Tek başına kılanın sabah ve öğlede uzun sûreleri (Hucurât–Bürûc), ikindi ve yatsıda orta uzunlukta sûreleri (Bürûc–Beyyine), akşamda kısa sûreleri (Beyyine–Nâs) seçmesi sünnettir. Bu sayfadaki sûrelerin tamamı kısa sûreler grubundadır; zamm-ı sûre vâcibi bunlarla da yerine gelir.
- Tekrar: Farz namazların ilk iki rekâtında aynı sûreyi okumak mekruhtur, nafilede mekruh değildir. Fâtiha’dan sonra hep aynı sûreyi okuyup başka sûre okumamak da mekruhtur.
- Sabah sünneti: Sabah namazının sünnetinin birinci rekâtında Kâfirûn, ikinci rekâtında İhlâs okunması sünnettir.
Kısa sûreleri ezberlemenin yolları
Ezberde kesin bir yöntem yoktur; çoğu hoca şu basit adımları önerir. Önce sûreyi birkaç kez dinleyin, sonra âyet âyet tekrar edin. Her gün kısa bir süre ayırıp aynı bölümü birkaç kez yüksek sesle okuyun. Yeni âyeti ekledikçe baştan sona kadar tekrar edin. Ezberlediğiniz sûreyi önce namaz dışında, sonra sünnet namazlarda deneyin; böylece farz namazda aksama olasılığı azalır. Mümkünse ezberinizi bir hocaya ya da hafıza dinletin. Yukarıdaki ezber planı bu sırayı iki sûrelik adımlara böler.
Okunuş, tecvid ve hoca
Sayfadaki Türkçe okunuşlar, Arapça sesleri Türkçe harflerle yaklaşık olarak gösterir. Ayn, hâ, sâd, dâd ve zâ gibi harflerin Türkçede tam karşılığı yoktur; med, gunne ve harflerin çıkış yerleri gibi tecvid kuralları yazıyla tam aktarılamaz. Bu yüzden okunuşu yalnızca ezber sırasında yardımcı olarak kullanın, asıl öğrenmeyi Arapça metinden ve bir hocadan dinleyerek yapın. Telaffuz hatasının namaza etkisi gibi ayrıntılı konularda, ilmihale bakın ya da müftülüğe, bir imama danışın. Namazın geri kalanı için namaz duaları, ezan, kamet ve tesbihat ile namaz nasıl kılınır sayfalarına göz atabilirsiniz.
Not: Bilgilendirme amaçlıdır; mezhepler arasında farklar olabilir; esas alınan Hanefî ve Diyanet ilmihalidir. Ayrıntı için müftülüğe ya da hocaya danışın. Okunuşlar Türkçe harflerle yaklaşıktır; doğru telaffuz için hocadan dinleyin.
Sık Sorulan Sorular
Namazda Fâtiha’dan sonra hangi sûreler okunur?
Fâtiha’dan sonra Kur’an’dan bir sûre ya da buna denk âyetler okunur; buna zamm-ı sûre denir. Namazda sık okunanlar Fîl, Kureyş, Mâûn, Kevser, Kâfirûn, Nasr, Tebbet, İhlâs, Felak ve Nâs sûreleridir. Hangisinin okunacağı serbesttir; Diyanet İlmihali mushaftaki sıraya uyulmasını ve hep aynı sûrenin okunmamasını öğütler.
Namaz kılmak için en az hangi sûreleri bilmek gerekir?
Hanefî mezhebine göre ölçü, Fâtiha’ya ek olarak bir kısa sûre ya da üç kısa âyettir. Diyanet İlmihali, zamm-ı sûre için en küçük sûre olarak Kevser Sûresi’ni (üç âyet) örnek verir. Yani Fâtiha ile bir kısa sûre ezberlemek namaza başlamak için yeterli bir başlangıçtır.
Farz namazların üçüncü ve dördüncü rekâtında sûre okunur mu?
Hayır. Hanefî mezhebine göre farz namazların üçüncü ve dördüncü rekâtlarında yalnız Fâtiha okunur. Bu rekâtlarda Fâtiha’dan sonra sûre okunursa namaza zarar vermez; ancak sünnet olan, okunmamasıdır. Sünnet, nafile ve vitir namazlarında ise her rekâtta Fâtiha’dan sonra sûre okunur.
İmama uyarken Fâtiha ve sûre okunur mu?
Hanefî mezhebinde imama uyan kişinin kıraat yükümlülüğü yoktur: imam sesli okuyorsa dinler, sessiz okuyorsa susar. Diğer mezheplerde imama uyanın okuması konusunda farklı görüşler vardır. Bu nedenle mezhebinize ve bulunduğunuz cemaatin uygulamasına göre bir hocaya ya da müftülüğe danışmak yerinde olur.
Her namazda hep aynı sûreyi okumak olur mu?
Namaz geçerlidir; ancak Diyanet İlmihali’ne göre Fâtiha’dan sonra sürekli belirli bir sûreyi okuyup başka sûre okumamak mekruhtur. Farz namazların ilk iki rekâtında aynı sûreyi okumak da mekruhtur; nafile namazlarda bu mekruh değildir. Bu yüzden birkaç sûre ezberleyip dönüşümlü okumak iyi bir yoldur.
Sûreleri mushaf sırasıyla mı okumak gerekir?
İlmihalde sünnet olan, Fâtiha’dan sonra okunan sûrelerde Kur’an’daki sıraya uymaktır. Örneğin birinci rekâtta Kevser, ikinci rekâtta Fîl okumak mekruh sayılır; Fîl’den sonra Kureyş okumak ise sıraya uygundur. İkinci rekâtı birinci rekâttan daha uzun tutmamak da kıraat sünnetlerindendir.
Besmele Fâtiha’dan sonra sûrenin başında da çekilir mi?
Diyanet İlmihali’ndeki namazın kılınışı bölümünde Fâtiha besmele ile başlar, Fâtiha’dan sonra “âmîn” denir ve zamm-ı sûre besmelesiz okunur. Sûre kartlarındaki besmele satırı, sûreyi bu sayfada tek başına okurken ya da ezberlerken başlangıç olması içindir.
Okunuşa bakarak namaz kılınabilir mi, nasıl öğrenilir?
Türkçe okunuş yalnızca öğrenmeyi kolaylaştıran bir yardımcıdır; Arapça harflerin tamamının Türkçe karşılığı yoktur. Doğru telaffuz ve tecvid için bir hocadan ya da hafızdan dinleyip tekrar etmeniz önerilir. Namaz duaları için
namaz duaları, ezan, kamet ve tesbihat, kılınış için
namaz nasıl kılınır sayfalarına bakabilirsiniz.